HONORARY  CHAIRMAN

Yuri Orlov

Executive Director

Aaron Rhodes

Deputy Executive Director

Brigitte Dufour

ADVISORY BOARD (Chair)

Karl von Schwarzenberg

EXECUTIVE COMMITTEE

Holly Cartner

Bjørn Engesland

Vasilika Hysi

Krassimir Kanev

Ferenc Köszeg

PRESIDENT

Ulrich Fischer

VICE PRESIDENT

Srdjan Dizdarević

TREASURER

Stein-Ivar Aarsæther

Wickenburgg. 14/7, A-1080 Vienna, Austria; Tel +43-1-408 88 22; Fax 408 88 22-50

e-mail: office@ihf-hr.org – internet: http://www.ihf-hr.org

Bank account: Bank Austria Creditanstalt, 0221-00283/00, BLZ 12 000

Kufizimi i demokracisë dhe të drejtat themelore në emër të sigurisë:

Shqetësimet kryesore të Asamblesë së Përgjithshme të Federatës Ndërkombëtare të Helsinkit

 Moskë dhe Vienë, 15 Nëntor 2004.

Me rastin e asamblesë së përgjithshme të Federatës Ndërkombëtare të Helsinkit për të drejtat e njeriut, të mbajtur në Moskë në 11 – 14 Nëntor 2004, Komitetet e Helsinkit në vëndet e OSBE-së ndanë së bashku rezultatet e programeve të tyre të monitorimit, të cilat bënë të njohur një alarm për parimet demokratike dhe shtetin ligjor, veçanërisht për të drejtat dhe liritë themelore të cilat janë kufizuar me pretekstin e rritjes së sigurisë.

Federata Ndërkombëtare e Helsinkit (IHF) ka shprehur shqetësimin e saj në lidhje me shkeljen e të drejtave të njeriut në Uzbekistan, ku në datën 26 dhjetor 2004 do të mbahen zgjedhjet parlamentare pa pjesëmarrjen e asnjë partie të opozitës, asnjë prej të cilave është rregjistruar.

Si rezultat, asnjë kusht nuk ekziston për zgjedhje demokratike. Duket sikur Presidenti Karimov dëshiron të krijojë një parlament besnik ndaj tij, i cili do ta lejojë atë që të bëhet president për të gjithë jetën e tij.

Përdorimi i torturës të vazhdueshme, masive dhe sistematike në Uzbekistan është një dhunim moral i ligjit. Dy vjet mbas vizitës së reporterit special të Kombeve të Bashkuara në Uzbekistan dhe pas publikimit të raportit të tij me tone tepër kritike në 2003, nuk u mor asnjë masë për të zbatuar rekomandimet dhe ndërhyrjet shfrenuese të tij për këtë problem.

Në fillim të Marsit 2004 në lidhje me sulmet e bombave në Tashkent, disa aspekte ishin të fokusuara në ushtrimin e torturës dhe keqtrajtimeve me qëllim për të patur një “pranim” të pjesëmarrjes së tyre në sulme.

Shoqata e të drejtave të njeriut në Uzbekistan (HRSU) dhe grupe të tjera të të drejtave të njeriut kanë hasur rritje të presionit. Në 5 Nëntor 2004 një përfaqësues i policisë së qytetit të Tashkentit në mënyrë zyrtare paralajmëroi shoqatën e të drejtave të njeriut në Uzbekistan për të ndaluar aktivitetin e tij ose do të likujdohej.

IHF ka shprehur shqetësimin e tij në lidhje me projekt ligjin për “Masat – matëse për aktivitetet e ekstremistëve” në Kazakistan. Projekt ligji, i cili pothuajse është adoptuar nga Dhoma e lartë e Parlamentit (Majlis), vendosi si prioritet luftën kundër terrorizmit mbi të drejtat e njeriut, prioritet i cili vjen në kontradiktë me parimet ndërkombëtare dhe me kushtetutën e Kazakistanit.

Projekt ligji nuk e përcakton konceptin e “ekstremizmit”, por përmënd grupet fetare dhe religjoze, OJF-të dhe mjetet e komunikimit masiv si kërcënim. Projekt ligji u jep gjykatave të Kazakistanit të drejtën për të përcaktuar nëse ndonjë organizatë e huaj ose ndërkombëtare është organizatë ekstremiste dhe e ndalon aktivitetin e tyre në të gjithë territorin e shtetit të Kazakistanit. Vendime të tilla të gjykatave mund të bazohen vetëm në materiale të përftuara nga shërbimet e sigurimit të huaj.

Federata Ndërkombëtare e Helsinkit trëmbet se mos adoptimi dhe zbatimi i këtij ligji mund të udhëheqi një kufizim arbitrar të të drejtave dhe lirive të qytetarëve, si liria e shprehjes, liria e fesë dhe e shoqërimit.

Në Ukraine, fushata elektorale pararendëse e 31 tetorit 2004 për zgjedhjet presidenciale, sistemi zgjedhor dhe numërimi i votave ishin të karakterizuara nga shumë shkelje të rënda të standarteve të OSBE-së që kur Ukraina ka fituar pavarësinë. Federata Ndërkombëtare e Helsinkit (IHF) vuri re një rritje dhe përhapje të gjërë të përdorimit të forcës së ligjit dhe institucioneve të tij, si policia, zyra e prokurorit, dhe në mënyrë të veçantë Shërbimi i Sigurisë së Ukrainës (SBV) për tu bërë presion komisioneve zgjedhore dhe votuesve. IHF u bëri thirrje autoriteteve shtetërore për të siguruar që procesi i votimit dhe i numërimit të votave në raundin e dytë për zgjedhjet presidenciale në 21 nëntor 2004 do të zhvillohen në përputhje me standartet e OSBE-së.

Federata Ndërkombëtare e Helsinkit dënoi zgjedhjet parlamentare të tetorit me të metat e tij në Bjellorusi, e cila nuk u dha mundësinë kandidatëve të opozitës që të merrnin pjesë në garë, dhe i njëjti referendum me të meta i cili udhëhoqi suprimimin e masave kushtetuese që shmangu presidentin nga zgjedhjet presiedenciale të përsëritura.

Federata denoncoi masat e marra nga autoritetet e Bjellorusisë për të vendosur një fond në aktivitetet e Komitetit Bjellorus të Helsinkit (BHC), i vetmi grup për të drejtat e njeriut mbarëkombëtar i rregjistruar i cili është akoma në gjëndje të veprojë.

Përveç faktit që në 29 Korrik 2004 një gjykatë e çliroi BHC nga të gjitha detyrimet tatimore, procesi gjyqësor me të meta është akoma pezull kundër BHC-së.

Qeveria që kontrollon median është duke bërë fushatë shpifjeje ndaj anëtarëve të BHC-së, përfshirë këtu dhe akuzat për përvetësim të paligjshëm të fondeve. Gjithashtu janë marrë dhe masa të tjera kërcënuese duke përfshirë thyerje të zyrave të BHC-së në Minsk dhe kudo, aksesin për të dhënat e tyre si dhe përgjimin e telefonatave të tyre.  Milicia ka dështuar në përpjekjet e saj për të reaguar.

Demokracia në Republikën e Moldavisë ishte shkatërruar nga ndryshimet në kodin zgjedhor dhe arrestimeve të kandidatëve të opozitës në zgjedhjet lokale të vitit 2003. Federata Ndërkombëtare e Helsinkit vuri re me shqetësim përkeqësimin e lirisë së shprehjes dhe të medias, të cilat u përkeqësuan pas përpjekjeve të pasuksesshme nga qeveria për të kontrolluar televizionin kombëtar. Duke ndjekur dështimin në zgjidhjen e konfliktit të Transdinstrian, popullimi i Transdinistrias është akoma duke u mbajtur peng nga regjimi i Tiraspolit dhe duke u lënë pa mbrojtje ndërkombëtare e cila garanton respektimin e të drejtave të njeriut.

Zhvillimet politike në pasojat e ngjarjeve tragjike në Beslan, Rusi, tregoi rritjen e rrezikshme të pushtetit absolut në vënd. Fenderata Ndërkombëtare e Helsinkit theksoi domosdoshmërinë e zgjidhjes politike për konfliktin në Çeçeni. Nga të gjitha anët kanë nevojë për të arritur një zgjidhje politik frytëdhënëse e cila duhet të angazhohet në negocimet me qëllim për të kaluar vështirësinë prezente. (Shih “Rezoluta nga Asambleja e përgjithshme e Federatës ndërkombëtare të Helsinkit për krizën e të drejtave të njeriut në Republikën Çeçene dhe përfshirjen kërcënuese të tij, 15 Nëntor 2004).

Një shqetësim i vazhdueshëm për Federatën Ndërkombëtare të Helsinkit është dhe “mania e spiunazhit” e cila ka udhëhequr dënimin më shpejt këtë vit të Igor Sutyagin të dënuar me 15 vjet me burgim, megjithatë evidencat pasqyruan që të dhënat e përdorura në raportin e akuzimit ishin në sferën publike.

Kohët e fundit është bërë rigjykimi I Valentin Danilov i cili ishte akuzuar për kalimin e informacionit konfidencial në Kinë. Ndërkohë Z. Danilov ishte i pari që shleu dënimin e tij, Gjykata e Lartë urdhëroi një gjyq të ri, i cili në 5 Nëntor udhëhoqi dënimin e tij për spiunazhin nga një juri e re. Megjithatë, kryetari i Gjykatës refuzoi për të pranuar evidencën e mbrojtjes lidhur me kalimin e infomacioneve me natyrë joklasifikuese.

Komitetet e Helsinkit gjithashtu morën në konsideratë një numër të madh të problemeve për të drejtat e njeriut në demokracitë e zhvilluara në vëndet e OSBE-së, duke përfshirë diskriminimin kundër grupeve fetare dhe minoriteteve etnike në vëndet e Bashkimit Europian, si dhe kanë arritur në konkluzionin që klima e të drejtave të njeriut në këto rajone ka shfaqur shënja të keqësimit dhe kërkon vëzhgim të kujdesshëm.

Federata Ndërkombëtare e Helsinkit inkurajon komunitetin ndërkombëtar për të riafirmuar detyrat e tij për të drejtat e njeriut dhe demokraci, dhe mbajnë një qëndrim të fortë me qëllim për të minuar të drejtat e njeriut për hir të interesave të sigurisë kombëtare, në respektim të të drejtave të njeriut dhe lirive themelore ishte dhe mbetet një nga kushtet paraprake për ekzistencën e sigurisë dhe shoqërisë së zhvilluar demokratike.

Për më shumë informacion:

Vienë

Aaron Rhodes, Drejtor Ekzekutiv i Federatës Ndërkombëtare të Helsinkit,

Tel.: +43 – 1 – 408 88 22 or +43 – 676 – 635 66 12

Henriette Schroeder, Punonjës i shtypit, Federata Ndërkombëtare e Helsinkit,

Tel.: + 43 – 1 – 408 88 22 or + 43 – 676 – 725 48 29

Shqipëri

Vasilika Hysi, Drejtore Ekzekutive e Komitetit Shqiptar të Helsinkit, Tel: ++ 355 4 233671