Komiteti Shqiptar i Helsinkit

 

Mosrespektimi i afateve ligjore mund të cënojë standartet zgjedhore     25.05.2005   Komiteti Shqiptar i Helsinkit, konstaton me keqardhje dhe shqetësim se ngritja me vonesë të theksuar dhe të pajustifikueshme të KZZ-ve, si edhe fakti se 18 KZZ ende nuk janë konstituar, vënë në dyshim ecurinë normale të proceseve të mëvonshme zgjedhore.   Edhe një javë na ndan nga afati kur kandidatët për deputetë duhet të paraqitin në KZZ-së dokumentacionin përkatës për rregjistrimin e tyre. Paraqitja dhe shqyrtimi i këtij dokumentacioni në kushtet e mostrajnimit ose të një trajnimi formal dhe jo cilësor të KZZ-ve, mund ta zvarriste dhe kompromentonte edhe këtë proces.   KZZ-ja, sipas ligjit është e detyruar të verifikojë saktësinë e çdo të dhëne që duhet të përmbajë ky dokumentacion dhe ti kthejë ato për plotësim në rastet kur kanë mangësi. KSHH në këtë drejtim ka parasysh edhe përmbajtjen e nenit 80 të kodit zgjedhor ku thuhet se: Kandidatët e partive politike për deputetët dhe kandiatët e pavarur që nuk zotërojnë mandate në kuvend, detyrohen që dokumentacionit të mësipërm ti bashkangjitin një listë me nënshkrimet e 300 zgjedhësve që banojnë në atë zonë dhe që emrat e tyre janë në listat paraprake të zgjedhësve të asaj zone. KSHH mendon se KZZ-të duhet të verifikojnë saktësinë e këtyre të dhënave dhe të mos justifikohen me arsyetimet “nuk premton koha”, “jemi vonë”, etj.   E njëjta gjë mund të thuhet edhe për partitë joparlamentare që janë rregjistruar si subjekte zgjedhore në KQZ dhe që në këtë rast janë të detyruara të paraqesin një listë kandiatësh për 40 vende në Kuvend. Kjo listë duhet të mbështetet nga firmat e 7000 votuesve të rregjistruar në listat paraprake të zgjedhësve.   KSHH e shikon të nevojshme që lidhur me këtë çështje t’i referohet asaj pjese të Kodit të etikës së mirë për zgjedhjet, miratuar nga Komisioni i Venecias ku thuhet se: “Procedura e verifikimi të firmave duhet të behet mbi bazën e rregullave të qarta, veçanërisht përsa i përket afateve dhe duhet zbatuar për të gjitha firmat” (shih përkthim shqip faqe 17).   KSHH është i bindur se anëtarët e KZZ-së mund të përmbushin me sukses detyrat e tyre nëqoftëse ligjin e konsiderojnë autoritetin më të lartë, nëqoftëse ata trajnohen nëpërmjet testimit siç rekomandon edhe OSBE/ODIHR-I dhe Komisioni i Venecias, nëqoftëse në kryerjen e funksioneve të tyre tregohen të paanshëm dhe tranparentë. Për këtë kërkohet edhe mirëkuptimi i të gjithë subjekteve zgjedhore si dhe zbatimi nga ana e tyre i afateve dhe kërkesave që përcaktohen në Kodin zgjedhor.   KSHH zbatimin rigoroz të ligjit e konsideron element të rëndësishëm që garanton arritjen e standarteve në zgjedhjet parlamentare apo lokale.   Në 3 qershor 2005 fillon zyrtarisht fushata zgjedhore. Ka ende mundësi për të riparuar disa nga mungesat e vërtetuara. Po të ekzistojë vullneti politik, vështirësitë e mëtejshme mund të kapërcehen dhe zgjedhjet e 3 korrikut të këtij vitit, të tregojnë se edhe ne dimë të bëjmë zgjedhje të drejta, të ndershme dhe të pakontestuara.