Seminar
Pėr monitorimin e zbatimit nė praktikė tė
Strategjisė Kombėtare
tė minoritetit Rom
Nė
datėn 5 Korrik 2006, Fondacioni Shoqėria e
hapur pėr Shqipėrinė (SOROS) nė bashkėpunim
me Komitetin Shqiptar i Helsinkit (KShH-sė)
dhe Qendrėn pėr Mbrojtjen e tė Drejtave tė
Fėmijėve nė Shqipėri (CRCA) organizuan
seminarin me temė: Paraqitja e pėrfundimeve
tė monitorimit tė Strategjisė Kombėtare Pėr
pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė
minoritetit Rom nė Shqipėri.
Nė kuadėr tė njė
projekti tė inicuar nga Fondacionit SOROS,
ekspetė tė kėtij Fondacioni, tė KSHH-sė, dhe
CRCA-sė ndėrmorėn inisiativėn tė monitorojmė
zbatimin e strategjisė Kombėtare Pėr
pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė
minoritetit Rom nė Shqipėri dhe nė
pėrfundim tė saj tė paraqesin njė raport pėr
progresin e bėrė gjatė periudhės 2003-2005
nė drejtim tė zbatimit tė kėsaj strategjie.
Monitorimi synoi
analizimin e pėrmbushjes sė objektivave dhe
tė masave tė parashikuara nė Strategji, tė
hapave konkretė tė marra nga institucionet
shtetėrore, qėndrore dhe vendore dhe
aktorėve tė tjerė nė zbatim tė saj[1].
Gjithashtu, nė seminar u bėnė tė njohura
disa rekomandime pėr pėrmirėsimet qė duhen
bėrė pėr zbatimin me efikasitet tė
Strategjisė Kombėtare
Fushat objekt
monitorimi tė Strategjisė Kombėtare tė
minoritetit Rom ishin:
· Arsimi dhe edukimi;
· Trashėgimia kulturore dhe familja;
· Ekonomia, punėsimi, ulja e
varfėrisė dhe mbrojtja sociale;
· Shėndetėsia dhe infrastruktura;
· Rendi publik, drejtėsia,
administrata civile.
Nė
tryezė u paraqiten arritjet, problemet, tė
metat e konstatuara, arsyet e mosrealizimin
tė objektivave tė parashikuara pėr
pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė
minoritetit rom si dhe u paraqiten
rekomandimet pėrkatėse pėr organet e
qeverisjes qėndore, vendore, organizatat
rome dhe organizatat e tjera qė punojnė nė
fushėn e tė drejtave tė njeriut.
Gjatė diskutimeve theksi u vė se, megjithė
ekzistencėn e njė baze ligjore pothuajse tė
mjaftueshme nė kėtė fushė, zbatimi i
Strategjisė Kombėtare Kombėtare Pėr
pėrmirėsimin e kushteve tė jetesės sė
minoritetit Rom nė Shqipėri ka hasur
vėshtirėsi tė shumta dhe ka ecur me hapa tė
ngadaltė; arritjet kanė qėnė tė pakta dhe
modeste. Disa nga pėrfundimet kryesore qė u
arritėn nė pėrfundim tė kėtij monitorimi
ishin:
-
Objektivat dhe masat e
parashikuara nė Strategji nuk janė
reale, tė qarta dhe tė matshme.
-
Strategjisė i mungojnė
indikatorėt e suksesit pėr matjen dhe
vlerėsimin e rezultateve tė arritura si
edhe miratimi i njė plan konkret veprimi
nė fushat pėrkatėse tė saj me qėllim
zbėrthimin nė detaje dhe me pėrgjegjėsi
tė caktuara pėr tė gjitha objektivat dhe
masat e parashikuara.
-
Institucionet shtetėrore
pėrgjegjėse pėr zbatimin e Strategjisė
nuk kanė qėnė eficiente nė marrjen e
masave konkrete dhe nuk kanė zbatuar me
pėrpikmėri pėrgjegjėsitė e tyre.
-
Vihet re njė mungesė
pėrfshirje ekektive tė institucioneve
shtetėrore sidomos organeve tė
qeverisjes vendore nė zbatimin e
strategjisė.
-
Vihet re mungesa e njė
bashkėpunimi dhe koordinimi efektiv
ndėrmjet organeve shtetėrore qėndrore
dhe vendore pėr shkėmbimin e
informacioneve lidhur me masat e
realizuara dhe ato tė parealizuara nė
drejtim tė zbatimit tė strategjisė; mes
aktorėvė tė shoqėrisė civile qė punojnė
nė fushėn e minoriteteve.
-
Gjithashtu, mungesa e
kapaciteteve tė duhura tek organizatat
rome si edhe mospėrfshirja e tyre nė
procesin e implementimit tė kėsaj
Strategjie ndikon nė mosarritjen e
rezultateve tė kėrkuara.
-
Vihet re njė mungesė
koordinimi dhe bashkėpunimi nė zbatimin
e kėsaj strategjie dhe tė strategjive tė
tjera kombėtare ose lokale tė miratuara
nga shtetit shqiptar.
Sė
shpejti, do tė pėrgatiten raport i plotė dhe
pėrfundimtar i cili do tė pėrmbajė gjetjet
dhe rekomandimet konkrete tė monitorimit tė
Strategjisė Kombėtare Pėr pėrmirėsimin e
kushteve tė jetesės sė minoritetit Rom nė
Shqipėri i cili do tė publikohet nė faqen e
internetit.
[1] Pėr
tė njohur nga afėr problemet nė
fushėn e zbatimit tė Strategjisė
fushė u moren takime me pėrfaqėsues
tė minoritetin rom nė rrethet
Tiranė, Fier, Korēė, Elbasan dhe
Shkodėr.