Gjendje e rëndë në vendet e paraburgimit Vlorë, Fier dhe Lushnje

 

 

 14.07.2006

Komiteti Shqiptar i Helsinkit, në kuadër të monitorimeve të filluara në vendet e paraburgimit, në datat 10-12 Korrik 2006, kreu vëzhgime në vendet e paraburgimit Vlorë, Fier dhe Lushnje. Në përfundim të këtyre vëzhgimeve rezultoi se:

 

1.      Infrastruktura e institucioneve të vëzhguara ishte tejet e amortizuar. Pajisjet, krevatët, dyshekët, çarçafët ishin të vjetëruara. Kushtet higjeno-sanitare ishin tejet të rënda dhe pajisjet dhe çarçafët e papastër. Një pjesë e mjeteve higjieno-sanitare siguroheshin nga familjarët e të paraburgosurve. Kjo gjendje vjen në kundërshtim me Rregulloren e Ministrisë së Drejtësisë Nr. 3750/2, datë 23.07.2003 “Për organizimin e funksionimin e sistemit të paraburgimit”.

 

2.      Norma e ushqimit e personave të paraburgosur ishte nën nivelin e pranueshëm. Përmbajtja e tij nuk kontrollohej nga mjeku. Një gjendje e tillë bie ndesh me nenet 17 dhe 19 të Rregullores së mësipërme.

 

3.      Në paraburgimin e Lushnjes dhe të Vlorës mungonte mjeku. Kjo gjendje vjen në kundërshtim me nenin 29 të ligjit “Për të drejtat dhe trajtimin e personave të dënuar me burgim” dhe nenet 21- 23 të Rregullores së mësipërme.

 

4.      Në vendet e paraburgimit vazhdon mbipopullimi edhe pse në këtë drejtim vërehen përmirësime. Është shqetësues fakti se në paraburgimin e Vlorës vazhdojnë të jenë 37 të paraburgosur mbi kapacitet, në atë të Fierit 40 persona, ndërsa në komisariatin e Lushnjes 24 persona. Një gjendje e tillë sjell keqtrajtimin e të paraburgosurve dhe shkakton cënime të rënda të të drejtave të tyre si mungesën e klasifikimit të persona të paraburgosur sipas grupmoshave, llojeve të veprave penale të kryera si edhe veçorive intelektuale dhe psiqike të tyre etj. Kjo situatë cënon nenin 3 të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut “Ndalimi i torturës”, nenin 25 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, kërkesat e ligjit Nr. 8328, datë 16.04.1998 “Mbi të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim” si edhe Rregulloren e Ministrisë së Drejtësisë Nr. 3750/2, datë 23.07.2003 “Për organizimin e funksionimin të sistemit të paraburgimit”. Gjithashtu, shqetësues paraqitet fakti që në çdo qeli gjendeshin 8 deri në 10 persona, duke mos plotësuar kështu kërkesat ligjore lidhur me sipërfaqet e banimit, kubaturat si dhe sistemin e ajrimit me qëllim sigurimin e një jete sa më normale.

 

5.      Vlen të përmendet fakti se të miturit nuk ishin vendosur në një seksion të veçantë nga të rriturit. Kjo bie ndesh me standartet ndërkombëtare dhe kërkesat e ligjit shqiptar sipas të cilit të miturit mbahen veçmas nga të rriturit e paraburgosur.

 

6.      Në paraburgimet e Drejtorisë së Policisë Fier dhe të Komisariatit Lushnje kishte 7 të dënuar me vendim të formës së prerë të gjykatës.  Mbajtja e tyre është shkelje e rëndë e ligjit Nr. 8331, datë 21.04.1998 “Per ekzekutimin e vendimeve penale”.

 

7.      Në institucionet e vëzhguara kishte mungesa totale të medikamenteve mjekësore. Gjithashtu, nuk ekzistonte shërbimi stomatologjik. Këto mungesa bien ndesh me nenin 21 të Rregullores së Ministrisë së Drejtësisë që kërkon shërbim shëndetësor, vizita mjekësore, shërbim stomatologjik për të paraburgosurit. 

 

8.      Personave të paraburgosur që qëndrojnë në vendet e paraburgimit në Fier dhe Lushnje u  ndalohej mbajtja e stilolapsave, radiove, gazetave, librave etj.                       

 

Megjithëse Komiteti Shqiptar i Helsinkit disa herë ka evidentuar faktin se Rregullorja Nr.1075, datë 15.09.1999 e miratuar nga Ministria e Brendshme duhej shfuqizuar, aq më tepër mbas miratimit të Rregullores së Ministrisë së Drejtësisë Nr.3750/2, datë 23.07.2003 “Për organizimin e funksionimin e sistemit të paraburgimit”, ajo ende vazhdon të zbatohet. Si pasojë, cënohen rëndë të drejtat e të paraburgosurve. 

 

Vlen të theksohet se në nenin 75, të ligjit Nr. 8328, datë 16.04.1998, “Mbi të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim” thuhet se: “Dispozitat e këtij ligji zbatohen edhe ndaj të arrestuarve dhe të ndaluarve duke respektuar kufizimet e vendosura për ta me ligje të tjera”. Kjo do të thotë se asnjë kufizim lidhur me të drejtat e të paraburgosurve nuk mund të vendoset  me Rregullore.

 

Duke marrë shkas nga konstatimet e këtij vëzhgimi, Komiteti Shqiptar i Helsinkit e shikon të nevojshme t’i drejtohet përsëri Ministrisë së Drejtësisë, Ministrisë së Brendshme dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve që të marrin masa urgjente për përmirësimin sa më të shpejtë të gjendjes, gjë që do të ndihmonte në respektimin e të drejtave të të paraburgosurve në përputhje me legjislacionin shqiptar dhe dokumentat ndërkombëtare dhe do t’i japë fund shkeljeve të konstatuara.