Të respektohet autonomia akademike

05.12.2007

Komiteti Shqiptar i Helsinkit mbështet Deklaratën e Asamblesë te Akademisë së Shkencave të Shqipërisë ku shprehet kundërshtimi ndaj Projektligjit që Këshilli i Ministrave i ka dërguar për miratim Kuvendit të Shqipërisë me propozim për ndryshime dhe shtesa në ligjin “Për Akademinë e Shkencave të Republikës së Shqipërisë”.

Për KSHH-në, është i pakuptueshëm dhe i papranueshëm fakti që, sipas këtij projektligji, mosha e daljes në pension të Akademikeve të ulet nga 75 në 70 vjeç. Për më keq akoma, projektligji u mohon atyre jo vetëm të drejtën e votës, por edhe pjesëmarrjen në asamble, gjë që bie ndesh me vendimin nr 36 DT 15/10/2007 të Gjykatës Kushtetuese.

Vlen te theksohet se Vendimi i mësipërm shfuqizoi si të papajtueshëm me Kushtetutën frazën “Pa të drejtë vote” që përmbante neni 8 i ligjit “ Për akademinë e shkencave” me arsyetimin se kjo “u mohon të drejtën e votës akademikeve mbi moshën 75 vjeç me pasoja bllokimin e procesit te vendimmarrjes institucionale dhe respektimin e lirisë Akademike dhe të autonomisë institucionale”.

KSHH konsideron gjithashtu të padrejtë dhe të pamotivuar riorganizimin e Akademisë së Shkencave në mënyrë të atillë që e vë atë, qoftë edhe përkohësisht nën përzgjedhjen, drejtimin dhe tutelën e ekzekutivit, siç parashikohet në nenet 14/1, 14/2, 14/3, 14/4 dhe 14/5 të Projektligjit. Vlen të theksohet se sipas nenit 14/4 të Projektit, Presidentit të Republikës i jepen atribute që nuk i ka. Është fjala për të drejtën e tij për të emëruar kryesinë e Përkohshme të Akademisë.  

Në këtë këndvështrim KSHH e shikon të nevojshme të evidentojë faktin se Projektligji i mësipërm u hartua pa kaluar asnjë vit nga miratimi i ligjit Nr 9655 Dt 11/12/2006 “ Për Akademinë e Shkencave të Republikës së Shqipërisë”, pa kaluar as dy muaj nga Vendimi Nr 36 Dt 15/10/2007 i Gjykatës Kushtetuese, fill mbas zgjedhjes së Kryetarit të ri të Akademisë së Shkencave dhe pa u konsultuar me grupet e interesuara.

KSHH mendon se Projektligji bie ndesh me frymën dhe parimet e autonomisë dhe të lirisë Akademike të sanksionuara në nenin 57 pika 7 e Kushtetutës ku thuhet se: “Autonomia e institucioneve të arsimit të lartë dhe liria akademike janë të garantuara me ligj”

Në fakt ky Projektligj, nuk garanton jo vetëm zbatimin e parimit të mësipërm Kushtetues, por e cënon atë në mënyre të dukshme.

Pikërisht për arsyet e mësipërme, KSHH i sugjeron Kuvendit të Shqipërisë të mos e miratojë këtë Projektligj.