Raport mbi monitorimet e kryera në pika kufitare

10.01.2007

Në kuadër të projektit “Mbi respektimin e të drejtave të emigrantëve dhe të personave të kthyer”,në datat 20-23 dhjetor u organizua një tur vëzhgimi në tre pikat kryesore të kalimit kufitar me Greqinë, përkatësisht në Pikën e Kalimit Kufitar Kapshticë, (Korçë) Tre Urat (Përmet) dhe Kakavijë (Gjirokastër).

Qëllimi i këtij monitorimi ishte të vlerësohej situata në këto pika kufitare pasi pritej të kishte një fluks të madh emigrantësh që ktheheshin në Shqipëri për pushime.

Në pikën e Kalimit Kufitar të Kapshticës u mor një takim me komandantin e pikës së Kalimit Kufitar të Kapshticës. Përgjatë një jave, nga Greqia ishin kthyer nga policia greke rreth 300 persona, që kishin kaluar ilegalisht kufirin.Të gjithë këta persona shoqëroheshin në GOS Kapshticë për tiu marrë të dhënat dhe për tu regjistruar në sistemin TIMS. Gjatë kësaj kohe nuk ka pasur raste keqtrajtimesh nga policia greke.

Përsa i përket kthimit të emigrantëve të rregullt vihej re një numër shumë i madh i tyre.  Deri në datë 21 dhjetor ishin kthyer rreth 18000 persona dhe pritej që ky fluks të rritej.Policia kishte shtuar sportelet për tiu ardhur në ndihmë emigrantëve dhe nuk kishte pasur probleme.

Nga komandanti i pikës u ngrit një shqetësim që ai kishte hasur ne detyrën e mëparshme të drejtuesit të pikës kufitarë të Goricës. Gjatë kohës që ai kishte qënë në këtë funksion kishte pasur shumë raste të kthimit të personave që kalonin legalisht nga Shqipëria për në Maqedoni dhe më pas tentonin të kalonin kufirin Maqedoni- Greqi. Këta persona kur kapeshin nga policia maqedone u merreshin të tëra paratë që këta njerëz dispononin. Përfaqësues të policisë të pikës së Goricës kishin diskutuar disa herë këtë problem me palën maqedone, por kishin marrë përgjigje që i tillë ishte ligji maqedonas,që konfiskonte të gjitha vlerat monetare personave të parregullt. Per të ankimuar për këto raste duhej ngritur padi në gjykatën e Shkupit, gjë që e bënte pothuajse të pamundur respektimin e të drejtës së ankimimit.        

Në Kapshticë u mor takim dhe me drejtuesin e GOS (Grupit Operacional të Specializuar) që ndodhet rreth 200m larg pikës kufitare. Në këtë pikë kryheshin intervistat me personat e kthyer. Ambjentet e vëna në dispozicion ishin të gjendje shumë të mirë dhe për personat e sëmurë, gra dhe fëmijë ishin vënë në dispozicion ambjentet e rikonstruktuara me fondet e programit CARDS. Në këtë mjedis,të kthyerit intervistoheshin, për identitetet, rrugën e kalimit, mënyrën e kapjes nga policia greke dhe faktin nëse ishin keqtrajtuar nga kjo polici. Personat që identifikoheshin plotësisht liheshin të lirë që në këtë mjedis. Ndërsa personat të cilët nuk mund të verifikoheshin,ose dyshohej për identitetet e tyre transferoheshin për në komisariatin e policisë së Devollit.

Reparti GOS, kishte në përdorim mjete të mjaftueshme për transportimin e të kthyerve deri në Komisariatin e policisë së Devollit.Për ta mbetej problem plotësimi i organikës së efektivave. Pritej që në organikën e re të vinte dhe një oficere femër që do të ndihmonte në intervistimin e femrave dhe kategorive të tjera në nevojë.

Sipas statistikave numri i personave të parregullt të kthyer nga policia greke ka rënë ndjeshëm. Policia greke kishte marrë në përdorim disa furgonë dhe i kthente me to në numra të vegjël personat që kalonin ilegalisht kufirin.  Kjo shihej si një masë pozitive që ndikonte në përmirësimin e trajtimit të këtyre personave pasi në këtë rast personat e kapur nga policia greke nuk mbaheshin gjatë në pikat e tyre të grumbullimit por ktheheshin menjëherë në kufirin shqiptar.

Në pikën e kalimit kufitar“Tre Urat”, Përmet, situata ishte përmirësuar pasi ishte lidhur energjia elektrike, gjë që ndikonte në funksionimin normal të kësaj pike. Në këtë pikë kishte mungesa të tjera logjistike si telefon dhe faks si dhe automjete. Pritej që së shpejti në dispozicion të kësaj pike të vihej një furgon për transportimin e personave të kthyer si dhe për nevoja të tjera të pikës kufitare. Pritej të plotësohej dhe organika me një oficere femër, e cila do të ndihmonte dhe në intervistimin e personave në nevojë.

Gjatë kësaj periudhe kishte shumë pak persona të kthyer nga policia greke, vetëm 7 persona, të cilët pasi intervistoheshin dhe u merreshin të dhënat, priteshin konfirmimet nga komisariati i Përmetit. Zakonisht koha që nevojitej për intervistat dhe konfirmimet ishte jo më e gjatë se 10 orë. Personat e kthyer nuk ishin keqtrajtuar, ata ishin kthyer brenda 24 orëshit nga kapja e tyre në territorin e kufirit grek. Në këtë pikë kufitare ka ambjente të mjaftueshme dhe të rikonstruktuara për mbajtjen e personave të kthyer.

Përsa i përket kthimit të emigrantëve në pragun e festave ktheheshin rreth 150 persona në ditë.Ky fluks ishte lehtësisht i manaxhueshëm nga policia kufitare.

Në pikën e Kalimit Kufitar të Kakavijës ktheheshin në javë mesatarisht rreth 250 persona që kalonin ilegalisht kufirin. Të gjithë të kthyerit janë pa dokumentacion të rregullt dhe të kapur në afërsi të kufirit shqiptaro-grek. Sipas Komandantit të kësaj pike, nuk ka pasur raste të keqtrajtimit të  shtetasve shqiptarë nga ana e policisë greke.Sipas tij ekzistonte një frymë shumë korrekte bashkëpunimi me kolegët grekë të pikës kufitare.

.Në pikën e Kalimit Kufitar të Kakavijës të kthyerit nuk priteshin në repartin GOS, për vete kushtet dhe largësinë e këtij objekti. 

Pika kufitare e Kakavijës kishte bërë të mundur transportin e të kthyerve nga Kakavija për në Komisariatin e Policisë së Gjirokastrës. Për rastet që paraqiteshin me probleme identifikimi, shoqëroheshin në komisariat, ndërsa të tjerët liheshin të lirë.

Në këtë pikë kufitare është dhe fluksi më i madh i emigrantëve që kthehen për pushime në Shqipëri. Gjatë këtyre ditëve ka pasur një numër shumë të madh personash që kalojnë pikën kufitare. Në këtë pikë ishin dyfishuar sportelet në të dyja anët e kufirit për të lehtësuar kalimit e shpejtë dhe pa probleme të njerëzve.

Në përfundim të këtij monitorimi përfaqësuesit e Komitetit dolën me disa rekomandime:

1. Të negociohet për zgjidhjen e problemeve që shkaktohen nga konfiskimi i parave te personave të kthyer nga policia maqedone.

2. Të përshpejtohet procedura e plotësimit të efektivave me personel efektiv policie femër, për të intervistuar të kthyerit femra, të cilat mund të jenë edhe viktima të trafikut.

Për më shumë rreth rezultateve të vëzhgimit mund të kontaktoni z.Andi Pipero, koordinator projekti.