Komiteti Shqiptar i Helsinkit, Shoqata për Kulturë Demokratike, Koalicioni Shqiptar Kundër Korrupsionit, Grupi Shqiptar për të Drejtat e Njeriut,  Lëvizja MJAFT,  Zyra per Mbrojtjen e Qytetarëve, KRIIK Albania, Qëndra Shqiptare e të Drejtave të Njeriut, Instituti Shqiptar per Zhvillimin e Sistemit te Zgjedhjeve

 Tiranë, më 30 Janar 2007

Deklaratë për Shtyp

Partitë dhe kandidantët e tyre të zbatojnë kodin zgjedhor dhe kodin e Sjelljes

Organizatat vëzhguese për monitorimin e Kodit të Sjelljes për organet e qeverisjes vendore të 18 shkurtit 2007, të iniciuar nga Presidenti i Republikës dhe të pranuar nga forcat politike pjesëmarrëse në këto zgjedhje, kanë vëzhguar respektimin e disa aspekteve të Kodit të Sjelljes dhe të Kodit Zgjedhor që nga fillimi i fushatës zgjedhore.

Ato konstatojnë se që në fillim të fushatës binte në sy gjuha e ashpër dhe cënimi i jetës private të kandidatëve. Pas kësaj në përgjithësi vihet re një rënie e gjuhës së urrejtjes.

Ka përpjekje pozitive nga media për të pasqyruar jo vetëm fushatat  dhe programet e kandidatëve dhe partive, por edhe për informimin e publikut.

Organizatat nënshkruese të kësaj deklarate përshëndesin inisiativën e përbashkët të zëdhënëseve të disa partive politike për fushatën elektorale dhe mbeshtesin çdo iniciativë që do t’i shërbente  zhvillimit të një fushate të ligjshme dhe kulturuar.

Megjithë zhvillimet pozitive ne vërejmë se:

• Nuk ka transparencë të financimeve dhe sponsporizimeve të marra nga kandidatët. Madje partitë politike nuk kanë bërë ende publike edhe shpenzimet financiare të zgjedhjeve të 3 korrikut 2005.

• Vihet re përdorimi i fondeve publike të institucioneve shtetërore. Në disa rrethe, administrata shtetërore dhe vendore detyrohet të angazhohet në fushatë.

• Drejtues të administratës publike, në kundërshtim me statusin e tyre dhe ligjin, marrin pjesë në fushatat e kandidatëve të ndryshëm.

• Kandidatë për kryetar bashkie në rrethet Korçë, Lezhë, Shkodër, etj, presin shiritat e inagurimit të investimeve të qeverisë, të ndërtuara me paratë e buxhetit të shtetit dhe taksat e qytetarëve.

• Në disa qytete si: Fier, Durrës, Vlorë janë shënuar incidente të panevojshme mes simpatizantëve të partive për përbërjen e komisioneve.

• Në qytetet Gjirokastër, Tiranë, Elbasan, Lushnje janë vënë re mosmarrëveshje për vendosjen e posterave të kandidatëve.

• Ka kandidatë që mbajnë poste të larta zyrtare, të cilët nuk kanë dhënë dorëheqje, si nje akt moral i mirëpritur. Ata përdorin autoritetin, postin dhe mjetet e shtetit për fushatën elektorale.

• Në spotet televizive vihet re një keqpërdorim i institucioneve shtetërore për qëllime elektorale të kandidatëve të veçantë.

• Në listat e këshilltarëve janë përfshirë persona nën hetim dhe të shkarkuar për shkelje të ligjit. Veprime të tilla janë të papranueshme moralisht, ndonëse ne respektojmë parimin e prezumimit të pafajësisë.

• Disa kandidatë në fushatat e tyre akuzojnë kundërshtarin politik duke shkelur parimin e prezumimit të pafajësisë.

• Partitë politike nuk po bëjnë aq sa duhet për sensibilizimin e qytetarëve  lidhur  me listat, vendin e shpalljes së tyre, numrin e votuesit, përdorimin e çertifikatave dhe vendodhjen e qendrave të votimit.

Bazuar në kërkesat e Kodit Zgjedhor, të Kodit të Sjelljes dhe në kërkesën për realizimin e zgjedhjeve të lira, të ndershme dhe demokratike, organizatat tona vëzhguese i bëjnë thirrje partive politike dhe kandidatëve të tyre: 

• Partitë politike të respektojnë Kodin Zgjedhor dhe Kodin e Sjelljes duke u bërë thirrje publike kandidatëve e strukturave të distancohen nga veprimet abuzive.

• Qeveria dhe opozita të nxisin kandidatët për një ndarje të qartë të tyre nga konfliktet e interesit.

• Media të thellojë paanshmërinë dhe të mbajë qëndrim ndaj veprimeve negative që shfaqen në fushatat e kandidatëve.

• Institucionet shtetërore të mos lejojnë keqpërdorimin e tyre në fushatë.

• Partitë politike dhe kandidatët e tyre të mos bëjnë premtime jo reale dhe të parealizueshme por të përqëndrohen në projekte konkrete për zhvillimin e njësive vendore ku ata kandidojnë.

• Partitë politike të respektojnë vendet e përcaktuara nga organet e qeverisjes vendore për vendosjen e posterave të subjekteve zgjedhore.

• Partitë politike të përshihen në informimin e simpatizantëve të tyre për nevojën e rishikimit të listave, të vendit të shpalljes së tyre, të ushtrimit të së drejtës së rishikimit dhe korrigjimit të tyre.

• Partitë politike të angazhohen, në kohë dhe seriozisht, për hartimin e listës së anëtarëve të komisioneve të qëndrave të votimit dhe të anëtarëve të grupeve të numërit të votave.

• Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve të marrë masa për trajnimit e anëtarëve të qëndrave të votimit dhe të komisioneve të numërimit të votave.