|
Ēdo
shtetas ka tė drejtėn tė gėzojė kushte normale
jetese
12.02.2008
Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KSHH-ja)
gjatė ditėve tė fundit ka kontaktuar nė Tiranė dhe
nė qytete tė tjera tė vendit me qytetarė tė
shtresave tė ndryshme shoqėrore si: nėpunės, tė
papunė, fermerė, pėrfaqėsues tė minoriteteve,
pensionistė, studentė, etj. Gjatė bisedave me ta,
ata kanė shprehur pakėnaqėsi dhe shqetėsimet e tyre
lidhur me aspekte tė ndryshme tė jetėsės, nė mėnyrė
tė veēantė: pėr rritjen e ēmimeve tė produkteve
ushqimore, perimeve dhe bukės, papunėsinė, arsimimin
e fėmijėve. Pėrfaqėsues tė KSHH-sė kanė parė kushte
teje tė rėnda nė shumė familje tė vizituara prej
tyre.
Pėr Komitetin Shqiptar tė Helsinkit
ėshtė e pajustifikueshme dhe e papranueshme qė pas
17 vjetėsh tė kalimit nė sistemin e ekonomisė sė
tregut ka ende familje qė nuk janė nė gjendje tė
sigurojnė ushqimin ditor dhe qė marrin ushqime me
listė, madje edhe nė kryeqytetin e vendit.
Tėrheq vėmendjen fakti se ndonėse
deklarohet pėr ulje tė nivelit tė papunėsinė, ky
nivel vazhdon tė jetė i lartė. Mjaft familje
shqiptare pėrballen me probleme tė mprehta ekonomike
dhe tė mbijetesės qė jo nė pak raste, ka sjellė
pasoja tė rėnda pėr jetėn e tyre e tė fėmijėve, si
sėmundje dhe deri nė shkaktim vetvrasje.
KSHH-ja shpreh shqetėsimin dhe mendon
se para kėsaj situate kėrkohet vėmendje e veēantė e
organeve tė qeverisisje vendore, tė pėrfaqėsuesve tė
popullit nė Parlament dhe sidomos nga Qeveria
Shqiptare. Ėshtė e nevojshme tė vlerėsojnė me kujdes,
tė identifikojnė dhe tė pėrditėsohen tė dhėnat pėr
familjet me probleme ekonomike, sociale dhe qė kanė
nevojė pėr mbėshtetje.
KSHH-ja kėrkon nga Qeveria shqiptare
qė tė informojė me transparencė publikun lidhur me
masat konkrete qė do tė marrė pėr minimizimin e
varfėrisė dhe tė numrit tė familje qė jetojnė nėn
minimumin jetik, tė bėjė njė vlerėsim real tė
minimumit jetik dhe tė marrė masa urgjente nė
mbėshtetje tė familje qė ndodhen nė kushte ekstreme
tė varfėrisė.
KSHH-ja shpreh shqetėsimin se njė
shtresė e konsiderueshme sociale pėr shkak tė
rritjes sė pakontrolluar tė ēmimeve ėshtė varfėruar
mė shumė ēka vėshtirėson jetesėn e tyre. Vlen tė
pėrmendet, se megjithė premtimet e bėra pėr njė
rritje tė mirėqėnies sė shqiptare, ato mbeten nė
deklarata zhgėnjyese.
KSHH-ja e shikon tė nevojshme tė
theksojė se e drejta pėr jetėn nėnkupton tė drejtėn
pėr tė jetuar si qėnie humane dhe se kjo e drejtė
mund tė realizohet nėpėrmjet sigurimit tė njė
mireqėnie normale tė ēdo shtetasi nė Republikėn e
Shqipėrisė.
Ashtu siē thuhet edhe nė nenit 25 tė
Deklaratės Universale tė tė Drejtave tė Njeriut
Ēdo njeri ka tė drejtėn pėr njė
nivel jetese tė mjaftueshėm pėr tė siguruar
shėndetin, mirėqėnien e tij dhe tė tė familjes,
veēanėrisht pėr ushqimin, veshjen, strehimin,
trajtimin mjekėsor si dhe pėr shėrbimet sociale tė
nevojshme
.
KSHH-ja sjell nė vėmendjen e qeverisė
se ajo ka detyrimin pėr mirėqėnien e fėmijėve dhe
kujdesin ndaj tyre. Ndaj identifikimi nė rradhė tė
parė i fėmijėve qė jetojnė nė familje qė ndodhen nė
kushte ekstreme ėshtė detyre urgjente.
Nė kushtet e ekonomisė sė tregut dhe
kur vendi aspiron tė bashkohet familjes europiane,
KSHH ja i rekomandon Qeverisė Shqiptare qė tė
pėrdorė mekanizmat e kontrollit tė rritjes sė
ēmimeve nė mėnyrė abuzive, tė monitorojė zbatimin e
strategisė lidhur me reduktimin e varfėrisė, tė
mobilizojė tė gjitha burimet lidhur me mbėshtetjen e
familjeve nė nevojė ekstreme dhe tė hartojė politika
subvencionuese pėr produktet jetike.
|