Më tepër kujdes për trajtimin e të dënuarave femra

22.01.2008

Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KSHH-ja), para disa ditëve vëzhgoi situatën e respektimit të të drejtave të grave që vuajnë dënimin në Institucionin e Ekzekutimit të Vendimeve Penale  “Ali Demi’, Tiranë.

Duke krahasuar gjendjen e mëparshme në këtë institucion konstatohen përmirësime të dukshme sidomos në drejtim të zbatimit të programeve edukative dhe aktiviteteve të ndryshme. Të dënuarat angazhoheshin në punë të ndryshme si: kuzhinë, kopshtari, punë dore. Shumë prej punëve artizanale të krijuara nga të dënuarat ishin të ekspozuara.

Megjithatë, KSHH-ja vëren mangësi të theksuara të kushteve fizike dhe shkelje ligjore që cënojnë të drejtat e të dënuarave. Disa prej shkeljeve janë serioze. Si të tilla mund të përmenden:

1.                  Infrastruktura në seksionin e grave nuk kishte ndryshuar prej disa vitesh.  83 të dënuarat ishin vendosur në dhoma prej 8 deri në 10 persona, gjë që bie ndesh me nenin 23 të ligjit “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim” Dispozita e mësipërme kërkon që burgu të jetë ndërtuar në atë mënyrë që të plotësojë parametrat për një jetë sa më normale me qëllim që në dhoma të vendosen sa më pak të dënuar. Nga koha e miratimit të ligjit të mësipërm kanë kaluar 9 vjet dhe ende nuk janë zbatuar projekte të reja ku në dhoma të mos ketë më shumë se 4 të dënuar.

2.                  Në këtë institucion mungon mjeku gjinekolog. Sipas drejtuesve të institucionit, ky pozicion pune nuk parashikohet në organigramën e institucionit. Në nenin 29 të ligjit të mësipërm kërkohet që në institucione të tilla të ketë shërbim shëndetësor që t’i përgjigjet nevojave për ruajtjen e shëndetit të të dënuarve, në rastin konkret të të dënuarave. Për KShH është shqetësues fakti se në Institucionin e Ekzekutimit të Vendimeve Penale “Ali Demi” Tiranë ndodheshin 14 të dënuara që shfaqin probleme të rënda mendore si skizofreni, çrregullime të personalitetit. Në këto kushte, sipas diagnostikimit të mjekut specialist ose të komisionit të posaçëm mjekësor dhe në përputhje me ligjin, të sëmurë të tillë duhet të dërgohen në institucione të specializuara aq më tepër që më këtë institucion nuk ka mjek psikiatër. Nga intervistat me punonjëset e rolit bazë të regjimit të brendshëm në këtë seksion, u informuam për shfaqje agresive të këtyre të sëmurave ndaj personelit të institucionit. Kjo e bën të domosdoshme marrjen e masave kuruese dhe parandaluese për trajtimin shëndetësor  të të dënuarave.

3.                  Nga intervistat me disa të dënuara dhe konstatimet në vend, rezulton se tualetet ndodhen jo vetëm jashtë dhomave, por edhe në gjendje të keqe hijgeno-sanitare. Veç kësaj, higjiena personale linte mjaft për të dëshiruar për shkak të mosfunksionimit të dusheve, aq sa të dënuarat laheshin dy herë në javë duke përdorur legen. KShH-ja e shikon të nevojshme të evidentojë faktin se mungesa, të meta dhe shkelje të tilla janë konstatuar edhe në vëzhgimet e mëparshme.

Duke marrë shkas nga konstatimet e këtij vëzhgimi, Komitetit Shqiptar i Helsinkit  i bën thirrje Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve dhe Ministrisë së Drejtësisë që të vlerësojë seriozisht çështjen dhe të marrë masat përkatëse për përmirësimin e gjendjes.