Njoftim për shtyp

Në rrugën për në integrimin Europian, Shqipëria ka shumë për të bërë  për respektimin e të drejtave të njeriut

Botohet raporti i Komitetit Shqiptar të Helsinkit

për të Drejtat e Njeriut në Shqipëri, 2007

Të nderuar Miq,

Ju lutem bashkëngjitur gjeni raportin e Komitetit Shqiptar të Helsinkit (KShH) për gjendjen e të drejtave të njeriut në Shqipëri gjatë vitit 2007.

Në këtë raport, KShH trajton disa çështje që kanë qënë objekt vëzhgimi, verifikimi ose monitorimi gjatë vitit të kaluar si: aspekte që kanë të bëjnë me funksionimin e shtetit të së drejtës dhe përpjekjet për integrim në Bashkimin Europian dhe NATO, reforma zgjedhore, respektimi i të drejtave të shtetasve në komisariatet e policisë, vendet e paraburgimit dhe burgje, media, aksesi i publikut te drejtësia, minoritetet dhe respektimi i të drejtave të shtetasve shqiptare që kalojnë pikat e kalimit kufitar të Shqipërisë ose që janë kthyer në kuadër të Marreveshjeve të Ripranimit, etj.

Gjatë vitit 2007, Qeveria Shqiptare bëri përpjekje për të përmbushur standartet për të hyrë në strukturat euroatlantike, vazhdoi procesi i ratifikimit të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit nga parlamentet e vendeve anëtare të Bashkimit Europian, u ndërmorën nisma për miratimin e disa ligjeve të rëndësishme që do të kontribuonin në thellimin e mëtejshëm të reformave. 

Gjatë vitit 2007, komisioni i posaçëm për reformën zgjedhore brenda 3 mandateve të tij nuk hodhi asnjë hap konkret, nuk u paraqit asnjë argument mbi arsyet e mosfunksionimit të tij, pavarësisht nga fakti se kjo ishte kërkesë e vazhdueshme e partive më të vogla. Në fakt edhe komisioni për reformën në drejtësi nuk funksionoi, por nga fundi i vitit 2007 u duk një mirëkuptim midis PD-së dhe PS-së për të filluar diskutimin e ligjit “Për organizimin e pushtetit gjyqësor” në Komisionin e Ligjeve.

Miratimi i ligjit të ri “Për policinë e shtetit” u bë pas një debati dhe paraqitjes së  vërejtjeve dhe sugjerimeve të bëra për projektligjin nga Avokati i Popullit, KShH-ja dhe organizatat e tjera të shoqërisë civile.  

Edhe gjatë vitit 2007, KShH-ja vazhdoi të marrë ankesa nga qytetarë, persona të ndaluar ose të arrestuar që pretendonin për shkelje të të drejtave të tyre nga ana e punonjësve të policisë. Ankesa ka patur edhe në drejtim të pengimeve që kanë hasur personat e ndaluar dhe të arrestuar për takimin e shpejtë me mbrojtësit e tyre, për zvarritje të proceseve hetimore dhe gjyqësore, etj. KShH në bazë të këtyre ankesave ka organizuar vëzhgime në vend dhe sipas rasteve ka reaguar publikisht ose në forma të tjera.

KShH nga vëzhgimet në vend, takimet me shtresa të ndryshme të popullatës, nëpunës të sektorëve të ndryshëm (përfshirë këtu edhe punonjës të organeve të qeverisjes vendore) si edhe me qytetarë të veçantë ka konstatuar mosnjohje të ligjeve në fuqi, ose njohje të përciptë të tyre. Kemi arritur në përfundime se ky është një problem që duhet vlerësuar seriozisht në rradhë të parë nga organet shtetërore.

Gjatë vitit 2007, reforma ligjore në fushën e paraburgimit dhe në burgje u përqëndrua në përmirësimin e legjislacionit, por ato nuk kaluan për miratim në Kuvend deri në fund të vitit 2007. Gjatë këtij viti përfundoi kalimi në fakt i sistemit të paraburgimit në varësinë e Ministrisë së Drejtësisë.

Problem shqetësues në të gjitha burgjet dhe institucionet e paraburgimeve të vëzhguara mbetet mbipopullimi, numri i konsiderueshëm i personave të privuar nga liria që vuajnë me probleme psikike të cilët mbahen në burgje dhe paraburgime të ndryshme dhe një pjesë në Qendrën Spitalore të Burgjeve. Në pjesën më të madhe, institucionet e paraburgimeve që vazhdojnë të jenë në ndërtesat e komisariateve të policisë kanë një infrastrukturë tejet të amortizuar. Gjendja e disa prej tyre është mjaft e keqe.  

Mbajtja e të miturve në ambjente të përbashkëta me të rriturit, mosnjohja me të drejtat e tyre, mungesa e trajtimit të veçantë të grave vazhduan  të ishin probleme shqetësuese.

Mosekzekutimi i vendimeve civile të formës së prerë nga ana e shërbimit përmbarimor  vazhdon të mbetet një problem shqetësues. Zvarritje të tilla të pajustifikuara lëkundin besimin e shtetasve ndaj organeve të drejtësisë, nxisin vetgjyqësinë. Kemi mendimin se kërkesa e llogarisë në këtë drejtim është relativisht e dobët dhe mundësitë për korrupsion janë të hapura.  

Përsa i përket të drejtave të minoriteteve, gjatë vitit 2007, Qeveria shqiptare i kushtoi vëmndje monitorimit të respektimit rekomandimeve të institicioneve ndërkombëtare si BE, KE dhe Komisionit Europian kundër Intolerancës dhe Racizmit (ECRI).

Gjatë vitit 2007, përmirësime pozitive u bënë në kodin penal duke parashikuar si  rrethanë rëndësuese kryerjen e veprës penale shtyrë nga motive që kanë të bëjnë me gjininë, racën, fenë, kombësinë, gjuhën, bindjet politike, fetare ose sociale dhe parashikimi i veprës penale të Torturës për arsye diskriminimi.  

Edhe për vitin 2007, vazhdoi të mos kishte të dhëna të sakta lidhur me numrin e minoriteteve në Shqipëri. Minoriteti rom dhe komuniteti egjyptian përballen me probleme të shumta, ndër të cilat arsimimi dhe punësimi  përbëjnë shqetësim.  

Përsa  i përket respektimit të të drejtave të shtetasve në pikat e kalimit të kufirit,  kuadri ligjor që rregullon funksionimin e pikave kufitare dhe respektimin e të drejtave të qytetarëve në të ka njohur ndryshime.

Megjithëse infrastruktura kishte pësuar ndryshime, nevoja për përmirësimin e mëtejshëm të saj është një çështje me rëndësi pothuajse në të gjitha pikat kufitare. Mosndarja e fluksit potencialisht të mundshëm ”trafikant-viktimë“, mungesa e psikologut në momentin e intervistimit të femrave të trafikuara dhe të miturve ishin ende problem në pikat kufitare.

KShH-ja vlerëson progresin e bërë për përmirësimin e kapaciteteve profesionale të punonjësve të policisë kufitare, megjithatë stafi i emëruar kohët e fundit në detyrë ka nevojë për trajnime dhe rritje profesionale.

Gjatë vitit 2007, edhe media shqiptare ka ndikuar pozitivisht në informacionin që i është dhënë publikut të gjerë. Mendojmë se ka vend të rritet roli investigues i medias dhe etika gazetareske. Në disa raste janë evidentuar presione mbi organe të caktuara të medias.

Për më shumë rreth gjendjes së të drejtave të njeriut në Shqipëri mund të lexoni raportin e plotë në adresën:  www. ahc.org.al  ose mund të kontaktoni:

1  znj. Vasilika Hysi

Drejtore ekzekutive, Komiteti Shqiptar i Helsinkit

 

2.    z. NiaziJaho,

Këshilltar ligjor, Komiteti Shqiptar i Helsinkit

 

Tel: 00 355 42 23 36 71

E-mail: office@ahc.org.al