Jemi të vonuar: Edhe 13 ditë na ndajnë nga dita e zgjedhjeve

15.06.2009

Komiteti Shqiptar i Helsinkit i informuar se mjaft Komisione të Qendrave të Votimit nuk ishin ngritur, nëpërmjet vëzhguesve të tij në datat 10 – 13 qershor kreu një vëzhgim të pjesshëm për të konstatuar në vend funksionimin e KZAZ-ve dhe ngritjen e KQV-ve.

Monitorimi u shtri në Tiranë (KZAZ-të Nr. 49, 43, 48, 56, 46, 54, 51, 55, 47, 48, 52 dhe 50), Vlorë (KZAZ-të Nr. 63, 61), Elbasan (KZAZ-të Nr. 12, 13, 14), Fier (KZAZ Nr. 18), Gjirokastër (KZAZ Nr. 25), Durrës (KZAZ Nr. 8, 9, 10), Korçë (KZAZ nr. 28), Shkodër (KZAZ Nr. 40, 41) dhe në Kukës (KZAZ Nr. 34), gjithsej në 26 KZAZ.

Sipas orareve të afishuara në ambientet e punës të KZAZ-ve, rezultoi se ato duhet të ishin të hapura prej orës 8:00 – 13:00 dhe 16:00 – 18:00. Megjithëkëtë edhe pse në 11 KZAZ u shkua disa herë, dyert ishin të mbyllura dhe nuk ishte vendosur asnjë informacion për shtyrjen e orarit të punës ose mosrespektimin e tij.

Vlen të përmëndet se si pasojë e tërheqjes së disa anëtarëve të KZAZ-ve dhe mosplotësimit të tyre, funksionimi i KZAZ-ve nuk ishte i plotë. Në disa KZAZ si psh në KZAZ Nr. 61, të Vlorës si pasojë e mungesës së kuorumit përkatës nuk mund të merreshin vendime.

Përsa i përket trajnimeve të anëtarëve të KZAZ-ve rezultoi të ishtë kryer vetëm faza e parë.

KSHH i sugjeron KQZ-së që të shpejtojë trajnimin e fazës së dytë duke patur parasysh se së afërmi duhet të fillojë edhe trajnimi i anëtarëve të KQV-ve.

Problematike dhe shqetësuese është ngritja e KQV-ve (rreth 4700 KQV me 32900 anëtarë dhe 4700 sekretarë).

Gjatë vëzhgimit në KZAZ-të, rezultoi se deri në datën 13 qershor 2009, nga KZAZ-të Nr. 53,, 48, 52, 50 (Tiranë), KZAZ nr. 63, 61 (Vlorë), KZAZ-të Nr. 12, 13, 14 (Elbasan), në Komunën e Dropullit (Gjirokastër), dhe KZAZ-ja nr. 8 (Durrës) nuk ishin emëruar anëtarët dhe sekretarët e KQV-ve.

Shkaku kryesor ishte mosdorëzimi i propozimeve nga partitë politike (subjektet zgjedhore) përkatëse.

KSHH e sheh të nevojshme të theksojë se sipas nenit 36 të Kodit Zgjedhor, propozimet për anëtarë dhe sekretarë të KQV-ve duhet ti paraqiten KZAZ-ve jo më vonë se 45 ditë para datës së zgjedhjeve (d.mth jo më vonë se data 15 maj 2009), ndërsa emërimi i tyre nga KZAZ-të jo më vonë se 20 ditë para datës së zgjedhjeve (dmth jo më vonë se data 8 Qershor 2009).

KSHH mendon se kjo vonesë e theksuar do të ndikojë negativisht jo vetëm në verifikimet formale nga ana e KZAZ-ve të kritereve dhe kushteve që sipas neneve 37 dhe 38 të Kodit Zgjedhor duhet të përmbushin anëtarët dhe sekretarët e KQV-ve, por edhe në trajtimin jo cilësor ose mostrajnimin e anëtarëvë të KQV-ve duke patur parasysh numrin relativisht të madh të tyre.

Lidhur me çështjen e mësipërme, KSHH konstatoi se një pjesë e KZAZ-ve për anëtarët dhe sekretarët e emëruar të KQV-ve nuk dispononte vërtetime apo dokumenta që parashikojnë dispozitat e mësipërme të Kodit Zgjedhor.

U konstatuan gjithashtu edhe raste ku të dhënat e paraqitura nga partitë politike nuk ishin verifikuar si psh nëse ata kanë të paktën arsim të mesëm, janë me vendbanim brenda zonës zgjedhore përkatëse, nëse ndaj tyre është marrë masë disiplinore në proceset zgjedhore të mëparshme, etj,.

KSHH duke patur parasysh konstatimet e mësipërme si dhe faktin se nga zgjedhjet e 28 qershorit 2009 na ndajnë vetëm 13 ditë e shikon të nevojshme:

1. T’u bëjë thirrje subjekteve përkatëse zgjedhore që të paraqiten menjëherë në KZAZ-të propozimet e tyre për anëtarë të KQV-ve

2. I bën thirrje të gjitha KZAZ-ve që të mos emërojnë anëtarët dhe sekretarët e KQV-ve pa zbatuar nenet e Kodit Zgjedhor ku bëhet fjalë për papajtueshmërinë me detyrën e anëtarit dhe sekretarit të KQV-së si dhe kushtetepër emërimin e tyre

3. I sugjeron KQZ-së që në zbatim të kompetencave të tij (neni 21 pika 3 e Kodit zgjedhor) të ushtrojë kontroll mbi respektimin e orarit të punës nga KZAZ-të dhe zbatimin rigoroz të dispozitave përkatëse të Kodit Zgjedhor.

Në përfundim KSHH e shikon të nevojshme të theksojë se vonesat e mëtejshme në ngritjen e KQV-ve mund të ndikojnë negativisht në përmbushjen e detyrave të tyre ligjore gjatë ditës së votimit.