Integrimi i Shqipërisë dhe shoqëria civile  Emigrantët  Media  Zgjedhjet  Të miturit  Minoritetet  Policia  Edukimi ligjor  Klinika Ligjore Falas  Burgjet dhe vendet e paraburgimit  Shëndeti dhe të drejtat e njeriut  Ekzekutimi i vendimeve gjyqësore  Letra të KSHH  Informacione të tjera  PROJEKTE  RAPORTE  DEKLARATA

   ZGJEDHJET PARLAMENTARE

STRATEGJIA 2007-2010

  TAKIME KESHILLIMORE

 Letër e KSHH Drejtuar Komisioneve Parlamentare

KOMITETI SHQIPTAR                                                                            Qendra e Studimeve Parlamentare

     I HELSINKIT                                                                                            Center for Parliamentary Studies

Drejtuar:        Z. Spartak Ngjela

                        Kryetar i Komisionit për Çështje Ligjore, Administratës Publike dhe të Drejtave të Njeriut

                        Z. Leonard Demi

                        Kryetar i Komisionit për Sigurinë Kombëtare

                        Znj. Valetina Leskaj

                        Kryetare e Komisionit për edukimin dhe mjetet e informimit

Nga:                Prof.as.dr. Vasilika Hysi

                        Drejtore Ekzekutive

                        Komiteti Shqiptar i Helsinkit

                        Z. Sokol Berberi

                        Drejtor Ekzekutiv

                        Qendra për  Studime Parlamentare

Tiranë, më 27 shkurt 2006

            Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe Qendra për Studime Parlamentare, mbasi u njohën me projektligjin “Për disa ndryshime në ligjin Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” e panë të nevojshme që paraprakisht të parashtrojnë para komisioneve që Ju drejtoni observacionet e mëposhtme:

1. Në këtë projekt, është parashikuar t’u bëhen shtesa neneve 1, 2 dhe 3 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2.1999 dhe ndryshime neneve 23, 24 dhe 27 të po këtij ligji. Në nenin 3 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2 1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” parashikohet: “Sekreti shtetëror në bazë të përmbajtjes, të vlerave dhe interesit shtetëror, klasifikohet në njërin nga tre nivelet e mëposhtme:

a)      “Tepër sekret” kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme veçanërisht të rënda sigurisë kombëtare;

b)      “Sekret” kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme serioze sigurisë kombëtare;

c)      “Konfidencial” kur ekspozimi i paatorizuar mund t’i shkaktojë dëme sigurisë kombëtare”.

Mbas shkronjës “c” të nenit të mësipërm është shtuar paragrafi: “I kufizuar”, kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme veprimtarisë normale të shtetit dhe interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore”.

            Ne mendojmë se, nga shtesat dhe ndryshimet e mësipërme, shtesa që mendohet t’i bëhet nenit 3 të ligjit Nr. 8457, është serioze, mjaft e diskutueshme dhe mund të sjelle një kufizim të pajustifikuar të së drejtës kushtetuese të informimit.

            Së pari, në nenin 3 të ligjit që përmendëm më lart, jepen nivelet e klasifikimit të sekretit shtetëror d.m.th. bëhet klasifikimi i tyre, në tre nivelet pavarësisht nga dëmi që mund t’i shkaktohet (“veçanërisht i rëndë”, “dëm serioz” apo “dëm”) bëhet fjalë për sigurinë kombëtare. Madje, me qëllim ligjbërësi në paragrafin e parafundit të nenit 3 të ligjit Nr. 8457 theksoi se “për përcaktimin e sekretit shtetëror nuk do të përdoret asnjë term tjetër”.

            Së dyti, megjithëse neni 2 i projektit shtesën që synon t’i bëjë nenit 3 të ligjit Nr. 8457, e përfshin në vazhdim të tre niveleve të klasifikimit të sekretit shtetëror, ndryshe nga këto tre nivele, në këtë shtesë nuk përmendet dëmi që në këtë rast mund t’i shkaktohet sigurisë kombëtare. Dëmi që mund t’i shkaktohet “veprimtarisë normale të shtetit” dhe “interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore” nuk mund të njësohet me dëmin që mund t’i shkaktohet sigurisë kombëtare.  Në qoftë se do të miratohej ky ndryshim, duke pasur parasysh mënyrën e formulimit dhe hapësirën subjektive të zbatimit në praktikë,  mendojmë se do të cënohej e drejta e informimit të qytetarëve për veprimtarinë shtetërore, e drejtë kjo themelore për demokracinë.  E drejta e informimit garantohet nga neni 10 i Konventës Europiane, neni 23 i Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë dhe ligji Nr. 8503, datë 30.6.1999 “Për të drejtën e informimit për dokumentat zyrtare”

            Së treti, në një shoqëri demokratike sic jemi sot, respektimi i lirisë së shprehjes dhe të drejtës së informimit kërkon që kufizimi i tyre të jetë rigorozisht i përcaktuar në ligj dhe vetëm kur ai është i domosdoshëm për sigurimin kombëtar, sigurimin publik, mbrojtjen e rendit dhe parandalimin e krimit, ruajtjen e shëndetit ose moralit, mbrojtjen e lirive dhe të drejtave të të tjerëve. Vlen të përmendet se ligji Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” është specifik, sepse ekzpozimi i paautorizuar i të dhënave që kanë lidhje me të mund t’i sjellë dëme sigurisë kombëtare.

 2. Në projektligjin në fjalë nuk përcaktohet organi dhe nuk parashikohet një procedurë e qartë lidhur me kualifikimin e një informacioni si  “Informacion i kufizuar”. Fakti që në paragrafin e fundit të nenit 7 të ndryshuar thuhet se: “Ministritë dhe institucionet shtetërore mbrojnë informacionin e klasifikuar të NATO-s, shteteve të tjera dhe organizatave ndërkombëtare, në përputhje me standartet që sigurojnë shkallë mbrojtje të njëjtë me atë që kërkohet nga NATO, shteti apo organizata ndërkombëtare” nuk do të thotë se organet e mësipërme kanë edhe të drejtën e klasifikimit “I kufizuar”. Në qoftë se hartuesit e projektit, nuk e kanë parë të arsyeshme që ta parashikonin këtë në projekt, sepse për autoritetin klasifikues bëhet fjalë në nenin 4 të ligjit Nr. 8457, mendojmë se kjo nuk do të ishte e justifikueshme pikërisht për faktin sepse autoritetet për klasifikimin e informacionit, siç janë Presidenti, Kryeministri etj., konsiderohen si autoritete të klasifikimit origjinal d.m.th. të klasifikimit të parë që gjithmonë ka të bëjë me dëmin që mund t’i shkaktohet sigurimit kombëtar.

 3. Vlen të përmendet gjithashtu se dëmet e veprimtarisë normale të shtetit si edhe interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore mund të shkaktohen edhe për shkak të faktorëve të tjerë që mund të mos kenë lidhje me sigurimin kombëtar kështu p.sh. për shkak të korrupsionit, të konfliktit të interesave, të kryerjes së veprave kriminale, të moszbatimit rigoroz të ligjeve etj. Lidhur me këtë, mendojmë se është mjaft domethënëse ajo që thuhet në nenin 10 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror”, se: “Ndalohet klasifikimi i një informacioni kur ai bëhet me qëllim që të fshehë dhunimin e ligjeve, paefekshmërinë apo gabimet e administratës, t’i privojë të drejtën një personi, institucioni apo organizate, të pengojë apo vonojë dhënien e informacionit që kërkon mbrojtje në interes të sigurimit kombëtar”. Përmbajtja e nenit të mësipërm mund të ishte një paralajmërim shqetësues se shtesa që kërkohet t’i bëhet nenit 3 të ligjit duhet vlerësuar me seriozitetin e duhur dhe objektivitetin e nevojshëm me synim parandalimin e pasojave të dëmshme, e kufizimit të së drejtës së informimit. Në këtë vështrim, vlen t’i referohemi edhe paragrafit të dytë të nenit 1 të ligjit Nr. 8457, ku shprehimsiht thuhet se: “Shteti është zotërues i vetëm i sekreteve shtetërore, duke rregulluar këtë të drejtë me të drejtën e publikut për t’u njohur me veprimtarinë e tij”. Kjo do të thotë se edhe kufizimi i sekretit shtetëror duhet të jetë i balanuar me të drejtën për informim si edhe me të drejtën e publikut për t’u informuar. Kufizimi pra duhet të jetë në përpjesëtim me gjendjen që e ka diktuar atë.

 4. Për të drejtën e informimit është krijuar dhe një jurisprudencë e pasur nga Gjykaka Europiane e të Drejtave të Njeriut. Kjo jurisprudencë ka një vlerë kushtetuese në kontekstin shqiptar. Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut është treguar mjaft e vëmendëshme dhe në të njëjtën kohë edhe rigoroze në interpretimin dhe respektimin e nenit 10 të Konventës Europiane (Liria e Shprehjes). “Është detyra e shtypit” - thuhet në një nga vendimet e saj –“të japë informacione dhe ide mbi çështje politike dhe ato në fusha të tjera të interesit publik. Jo vetëm shtypi ka të drejtë të japë informacion, por edhe publiku ka të drejtë t’i marrë ato”. Gjykata e të Drejtave të Njeriut ka përcaktuar rregulla të interpretimeve strikte të kufizimeve të mundshme që parashikon paragrafi i dytë i nenit 10 të Konventës kështu p.sh. në çështjen Sunday Times kundër Mbretërisë së Bashkuar ajo u shpreh: “Interpretimi strikt do të thotë që asnjë kriter tjetër, përveç atyre të përmendura në vetë klauzolën e përjashtimeve nga rregulli, nuk mund të jenë në bazë të çdo kufizimi dhe këto kritere, nga ana tjetër duhet të kuptohen në mënyrë të tillë që gjuha të mos shtrihej përtej kuptimit të saj të zakonshëm (raport i Komisionit 18 Maj 1977, paragrafi 194-195, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut, Seria B, Nr. 28, faqe 64)”.

            Ne jemi të gatshëm që këto qëndrime dhe pretendime t’i prezantojmë dhe në një seancë dëgjimore në Komisionin që Ju drejtoni, nëse konsiderohet e nevojshme.

Me respekt,

Prof. as. dr. Vasilika HYSI                                         Sokol BERBERI

Drejtore ekzekutive                                                      Drejtor ekzekutiv

Komiteti Shqiptar i Helsinkit                               Qendra për Studime Parlamentare

Komiteti Shqiptar të Helsinkit  siguron anonimatin deri në momentin kur, vetë personi ankues kërkon të bëjë publike të dhënat e tij

Në rast se mendoni se të drejtat tuaja shkelen nga policia, administrata e burgjeve ose struktura të tjera NA TELEFONONI

... i plote

Tetor - Dhjetor 2008

Korrik - shtator 2008

Prill-Qershor 2008

Janar-Mars 2008

Tetor - Dhjetor 2007

KSHH © Copyright 2002, All Rights Reserved.

KOMITETI SHQIPTAR I HELSINKIT, 

Adresa: Rr. Gjin Bue Shpata, Pll. 5/1, Ap. 4, Tirana, Albania   P.O.Box / Kutia Postare No.1752  

 Tel/Fax: +355 (0) 4 2233671 E-mail: office@ahc.org.al  web address: www.ahc.org.al