kshh

Historiku

Vizioni

Misioni

Struktura

Donatorë

Partnerët

Treguesit

KSHH

TEL/FAX

++355(4)233671

Misioni I KSHH-së

Misioni kryesor I KSHH-së është vëzhgimi I respektimit të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe reagimi për rivënien e tyre në vend, sensibilizimi I shtetasve mbi mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të tyre; përmirësimi I legjislacionit dhe praktikës për zbatimin e ligjit nëpërmjet oponencave dhe rekomandimeve si në fazën e draftimit të tyre, ashtu edhe gjatë zbatimit të tyre.

Integrimi i Shqipërisë dhe shoqëria civile

Emigrantët

Media

Zgjedhjet

Të miturit

Minoritetet

Policia

Edukimi ligjor

Shërbimi ligjor

Burgjet dhe vendet e paraburgimit

Shëndeti dhe të drejtat e njeriut

Ekzekutimi i vendimeve gjyqësore

Letra të KSHH

Informacione të tjera

PROJEKTE

RAPORTE

DEKLARATA

ZGJEDHJET PARLAMENTARE

Raport përfundimtar për ecurinë e procesit zgjedhor per zgjedhjet parlamentare të 3 korrikut 2005 në Shqipëri

STRATEGJIA 2007-2010

Janar 2006 KSHH realizoi një vetvlerësim të punës së organizatës

Forcimi organizativ dhe hartimi i strategjisë të re për periudhën 2007-2010

TAKIME KESHILLIMORE

Në kuadër të përmirësimit të respektimit të të drejtave të të dënuarve dhe rritjen e efektivitetit të personelit të burgjeve...

Letër e KSHH Drejtuar Komisioneve Parlamentare

KOMITETI SHQIPTAR Qendra e Studimeve Parlamentare

I HELSINKIT Center for Parliamentary Studies

Drejtuar: Z. Spartak Ngjela

Kryetar i Komisionit për Çështje Ligjore, Administratës Publike dhe të Drejtave të Njeriut

Z. Leonard Demi

Kryetar i Komisionit për Sigurinë Kombëtare

Znj. Valetina Leskaj

Kryetare e Komisionit për edukimin dhe mjetet e informimit

Nga: Prof.as.dr. Vasilika Hysi

Drejtore Ekzekutive

Komiteti Shqiptar i Helsinkit

Z. Sokol Berberi

Drejtor Ekzekutiv

Qendra për Studime Parlamentare

Tiranë, më 27 shkurt 2006

Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe Qendra për Studime Parlamentare, mbasi u njohën me projektligjin “Për disa ndryshime në ligjin Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” e panë të nevojshme që paraprakisht të parashtrojnë para komisioneve që Ju drejtoni observacionet e mëposhtme:

1. Në këtë projekt, është parashikuar t’u bëhen shtesa neneve 1, 2 dhe 3 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2.1999 dhe ndryshime neneve 23, 24 dhe 27 të po këtij ligji. Në nenin 3 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2 1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” parashikohet: “Sekreti shtetëror në bazë të përmbajtjes, të vlerave dhe interesit shtetëror, klasifikohet në njërin nga tre nivelet e mëposhtme:

a)      “Tepër sekret” kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme veçanërisht të rënda sigurisë kombëtare;

b)      “Sekret” kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme serioze sigurisë kombëtare;

c)      “Konfidencial” kur ekspozimi i paatorizuar mund t’i shkaktojë dëme sigurisë kombëtare”.

Mbas shkronjës “c” të nenit të mësipërm është shtuar paragrafi: “I kufizuar”, kur ekspozimi i paautorizuar mund t’i shkaktojë dëme veprimtarisë normale të shtetit dhe interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore”.

Ne mendojmë se, nga shtesat dhe ndryshimet e mësipërme, shtesa që mendohet t’i bëhet nenit 3 të ligjit Nr. 8457, është serioze, mjaft e diskutueshme dhe mund të sjelle një kufizim të pajustifikuar të së drejtës kushtetuese të informimit.

Së pari, në nenin 3 të ligjit që përmendëm më lart, jepen nivelet e klasifikimit të sekretit shtetëror d.m.th. bëhet klasifikimi i tyre, në tre nivelet pavarësisht nga dëmi që mund t’i shkaktohet (“veçanërisht i rëndë”, “dëm serioz” apo “dëm”) bëhet fjalë për sigurinë kombëtare. Madje, me qëllim ligjbërësi në paragrafin e parafundit të nenit 3 të ligjit Nr. 8457 theksoi se “për përcaktimin e sekretit shtetëror nuk do të përdoret asnjë term tjetër”.

Së dyti, megjithëse neni 2 i projektit shtesën që synon t’i bëjë nenit 3 të ligjit Nr. 8457, e përfshin në vazhdim të tre niveleve të klasifikimit të sekretit shtetëror, ndryshe nga këto tre nivele, në këtë shtesë nuk përmendet dëmi që në këtë rast mund t’i shkaktohet sigurisë kombëtare. Dëmi që mund t’i shkaktohet “veprimtarisë normale të shtetit” dhe “interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore” nuk mund të njësohet me dëmin që mund t’i shkaktohet sigurisë kombëtare. Në qoftë se do të miratohej ky ndryshim, duke pasur parasysh mënyrën e formulimit dhe hapësirën subjektive të zbatimit në praktikë, mendojmë se do të cënohej e drejta e informimit të qytetarëve për veprimtarinë shtetërore, e drejtë kjo themelore për demokracinë. E drejta e informimit garantohet nga neni 10 i Konventës Europiane, neni 23 i Kushtetutës të Republikës së Shqipërisë dhe ligji Nr. 8503, datë 30.6.1999 “Për të drejtën e informimit për dokumentat zyrtare”

Së treti, në një shoqëri demokratike sic jemi sot, respektimi i lirisë së shprehjes dhe të drejtës së informimit kërkon që kufizimi i tyre të jetë rigorozisht i përcaktuar në ligj dhe vetëm kur ai është i domosdoshëm për sigurimin kombëtar, sigurimin publik, mbrojtjen e rendit dhe parandalimin e krimit, ruajtjen e shëndetit ose moralit, mbrojtjen e lirive dhe të drejtave të të tjerëve. Vlen të përmendet se ligji Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror” është specifik, sepse ekzpozimi i paautorizuar i të dhënave që kanë lidhje me të mund t’i sjellë dëme sigurisë kombëtare.

2. Në projektligjin në fjalë nuk përcaktohet organi dhe nuk parashikohet një procedurë e qartë lidhur me kualifikimin e një informacioni si “Informacion i kufizuar”. Fakti që në paragrafin e fundit të nenit 7 të ndryshuar thuhet se: “Ministritë dhe institucionet shtetërore mbrojnë informacionin e klasifikuar të NATO-s, shteteve të tjera dhe organizatave ndërkombëtare, në përputhje me standartet që sigurojnë shkallë mbrojtje të njëjtë me atë që kërkohet nga NATO, shteti apo organizata ndërkombëtare” nuk do të thotë se organet e mësipërme kanë edhe të drejtën e klasifikimit “I kufizuar”. Në qoftë se hartuesit e projektit, nuk e kanë parë të arsyeshme që ta parashikonin këtë në projekt, sepse për autoritetin klasifikues bëhet fjalë në nenin 4 të ligjit Nr. 8457, mendojmë se kjo nuk do të ishte e justifikueshme pikërisht për faktin sepse autoritetet për klasifikimin e informacionit, siç janë Presidenti, Kryeministri etj., konsiderohen si autoritete të klasifikimit origjinal d.m.th. të klasifikimit të parë që gjithmonë ka të bëjë me dëmin që mund t’i shkaktohet sigurimit kombëtar.

3. Vlen të përmendet gjithashtu se dëmet e veprimtarisë normale të shtetit si edhe interesave apo efektivitetit të institucioneve shtetërore mund të shkaktohen edhe për shkak të faktorëve të tjerë që mund të mos kenë lidhje me sigurimin kombëtar kështu p.sh. për shkak të korrupsionit, të konfliktit të interesave, të kryerjes së veprave kriminale, të moszbatimit rigoroz të ligjeve etj. Lidhur me këtë, mendojmë se është mjaft domethënëse ajo që thuhet në nenin 10 të ligjit Nr. 8457, datë 11.2.1999 “Për informacionin e klasifikuar sekret shtetëror”, se: “Ndalohet klasifikimi i një informacioni kur ai bëhet me qëllim që të fshehë dhunimin e ligjeve, paefekshmërinë apo gabimet e administratës, t’i privojë të drejtën një personi, institucioni apo organizate, të pengojë apo vonojë dhënien e informacionit që kërkon mbrojtje në interes të sigurimit kombëtar”. Përmbajtja e nenit të mësipërm mund të ishte një paralajmërim shqetësues se shtesa që kërkohet t’i bëhet nenit 3 të ligjit duhet vlerësuar me seriozitetin e duhur dhe objektivitetin e nevojshëm me synim parandalimin e pasojave të dëmshme, e kufizimit të së drejtës së informimit. Në këtë vështrim, vlen t’i referohemi edhe paragrafit të dytë të nenit 1 të ligjit Nr. 8457, ku shprehimsiht thuhet se: “Shteti është zotërues i vetëm i sekreteve shtetërore, duke rregulluar këtë të drejtë me të drejtën e publikut për t’u njohur me veprimtarinë e tij”. Kjo do të thotë se edhe kufizimi i sekretit shtetëror duhet të jetë i balanuar me të drejtën për informim si edhe me të drejtën e publikut për t’u informuar. Kufizimi pra duhet të jetë në përpjesëtim me gjendjen që e ka diktuar atë.

4. Për të drejtën e informimit është krijuar dhe një jurisprudencë e pasur nga Gjykaka Europiane e të Drejtave të Njeriut. Kjo jurisprudencë ka një vlerë kushtetuese në kontekstin shqiptar. Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut është treguar mjaft e vëmendëshme dhe në të njëjtën kohë edhe rigoroze në interpretimin dhe respektimin e nenit 10 të Konventës Europiane (Liria e Shprehjes). “Është detyra e shtypit” - thuhet në një nga vendimet e saj –“të japë informacione dhe ide mbi çështje politike dhe ato në fusha të tjera të interesit publik. Jo vetëm shtypi ka të drejtë të japë informacion, por edhe publiku ka të drejtë t’i marrë ato”. Gjykata e të Drejtave të Njeriut ka përcaktuar rregulla të interpretimeve strikte të kufizimeve të mundshme që parashikon paragrafi i dytë i nenit 10 të Konventës kështu p.sh. në çështjen Sunday Times kundër Mbretërisë së Bashkuar ajo u shpreh: “Interpretimi strikt do të thotë që asnjë kriter tjetër, përveç atyre të përmendura në vetë klauzolën e përjashtimeve nga rregulli, nuk mund të jenë në bazë të çdo kufizimi dhe këto kritere, nga ana tjetër duhet të kuptohen në mënyrë të tillë që gjuha të mos shtrihej përtej kuptimit të saj të zakonshëm (raport i Komisionit 18 Maj 1977, paragrafi 194-195, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut, Seria B, Nr. 28, faqe 64)”.

Ne jemi të gatshëm që këto qëndrime dhe pretendime t’i prezantojmë dhe në një seancë dëgjimore në Komisionin që Ju drejtoni, nëse konsiderohet e nevojshme.

Me respekt,

Prof. as. dr. Vasilika HYSI Sokol BERBERI

Drejtore ekzekutive Drejtor ekzekutiv

Komiteti Shqiptar i Helsinkit Qendra për Studime Parlamentare