KSHH

TEL/FAX

++355(4)233671

Misioni I KSHH-së

Misioni kryesor I KSHH-së është vëzhgimi I respektimit të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe reagimi për rivënien e tyre në vend, sensibilizimi I shtetasve mbi mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të tyre; përmirësimi I legjislacionit dhe praktikës për zbatimin e ligjit nëpërmjet oponencave dhe rekomandimeve si në fazën e draftimit të tyre, ashtu edhe gjatë zbatimit të tyre.

Tryezën sensibilizuese për respektimin e të drejtave të minoriteteve dhe komuniteteve në qarkun e Korçës

Korçë, më 26 Tetor 2004  

Komiteti Shqiptar i Helsinkit organizoi më datë 26 tetor 2004 në mjediset e Hotel “Grand” në Korçë një tryezë të rrumbullakët për të diskutuar lidhur me respektimin e të drejtave të minoritetit maqedonas, rom, arumun/vllah dhe komunitetit egjyptian në këtë qark.

Në takim, përveç përfaqësuesve të këtyre minoriteteve nga  qarku dhe nga rrethe të tjera  të vendit, morën pjesë përfaqësues nga Ministria e Jashme, Komiteti Shtetëror i Minoriteteve, organet e qeverisjes vendore (Bashki, Komuna), drejtorisë arsimore, drejtorë shkollash në komunën e Liqenasit, përfaqësues nga organet  e policisë, gjykatat dhe përfaqësues të OJF-ve që veprojnë në nivel vendor.

Komiteti Shqiptar i Helsinkit, nëpërmjet ekspertëve lokalë të tij solli në këtë tryezë vlerat më të mira të bashkëekzistencës etnike, kulturore dhe fetare si faktor me rëndësi për integrimin social të minoriteteve dhe komuniteteve në rajonin e Korçës. Gjithashtu, u bë një trajtim i problematikës së të drejtave të minoriteteve dhe komuniteteve në qarkun e Korçës. KSHH mbi bazën e vëzhgimeve të vazhdueshme që i ka bërë gjendjes minoriteteve, bëri prezente përfundimet dhe rekomandimet e tija në lidhje me respektimin e të drejtave të minoritetit maqedonas, rom, arumun/vllah dhe komunitetit egjyptian në këtë  rreth. 

Pjesëmarrësit në takim patën mundësi të diskutojnë mbi çështjet e ngritura më parë në KSHH ose pranë autoriteteve vendore si dhe të paraqisnin shqetësimet e tyre, në lidhje me respektimin e të drejtave të minoriteteve që përfaqësonin. Për KSHH-në kjo veprimtari ishte takim vlerësues   për  zbatimin e rekomandimeve që KSHH-ja kishte bërë dy vjet më parë, kohë kur vëzhgoi nga afër gjendjen e minoriteteve në Qarkun e Korçës.

Në këtë tryezë përfaqësues të minoritetit gjuhësor arumun/vllah ngritën  problemin e mungesës së programeve për pasqyrimin e kulturës, historisë dhe traditave të tyre në televizionin publik të Korçës, ndërkohë që u soll përvoja e mirë e ndonjë televizioni lokal privat në këtë qark për të rritur aksesin e këtij minoriteti në median elektronike lokale.  KSHH–ja rekomandoi se media elektronike lokale duhet t’i krijojë më shumë hapësira njohjes, dhe përhapjes së traditave, kulturës dhe historisë së këtij  minoriteti.

Përsa i takon problemeve në fushën e arsimit, përfaqësuesit e minoritetit maqedonas ngritën problemin e mungesës së teksteve në gjuhën shqipe për nxënësit e shkollave të komunës së Liqenasit, në një kohë kur ka filluar të zbatohet sistemi 9-vjeçar në shkollat e ciklit të ulët e të lartë. Gjithashtu, ata kërkuan ribotimin e teksteve në gjuhën maqedonase për nxënësit në këtë nivel arsimor.

Përfaqësuesit e minoritetit gjuhësor arumun/vllah vunë në dukje se fëmijëve të këtij minoriteti nuk u është krjuar mundësia për arsimim në gjuhën arumune. Lidhur më këtë problem, përfaqësuesi i Drejtorisë Arsimore Korçë bëri me dije se  nuk ka pasur asnjë kërkesë zyrtare nga ky minoritet për hapje klasash ku të mësohet kjo gjuhë për fëmijët minoritarë. Gjithashtu, ky përfaqësues ngriti shqetësimin e mungesës së statistikave zyrtare mbi numrin e saktë të fëmijëve që i përkasin këtij minoritetit gjuhësor, gjë që e bën të vështirë marrjen e masave konkrete në këtë drejtim.

Shkalla e lartë të analfabetizmit të fëmijëve të komunitetit egjyptian dhe minoritetit rom si edhe fenomeni i braktisjes së shkollave nga këta fëmijë ishin shqetësime të ngritura në tryezë nga përfaqësuesit e këtyre komuniteteteve.

Lidhur më këtë problem, KSHH-ja u rekomandoi autoriteteve kompetente shtetërore të marrin masa të shpejta për të përmirësuar situatën në këtë drejtim. KSHH-ja i kërkon Ministrisë së Arsimit dhe të Shkencës të zbatojë strategjinë e miratuar kohë më parë  për përmirësimin e kushteve të jetesës së minoritetit rom. Masa  të tilla janë të domosdoshme edhe për komunitetin egjyptian.

Pjesëmarrësit në tryezë sollën modelin e një iniciative positive për ngritjen e një ndërtese për arsimimin parashkollor të fëmijëve romë, bashkëpunim mes organeve të qeverisjes vendore dhe një OJF-je përfaqësuese e minoritetit rom. Ndërsa kjo iniciativë u përshëndet, u theksua se ajo kishte mbetur pa u finalizuar për mungesën e një fondi simbolik, të nevojshmë për pagesën e taksës për lejen e ndërtimit të kësaj ndërtese.

Përfaqësuesit e minoritetit maqedonas mbështetën rekomandimin e bërë nga KSHH-ja ku i sugjerohej komunitetit maqedonas dhe autoriteteve vendore të kryejnë procedurat përkatëse për shkrimin e emrave të fshatrave në të dyja gjuhët.

Përfaqësuesit e minoritetit maqedonas dhe rom sollën disa raste të një komunikimi jo të përshtatshëm nga ana e forcave të policisë duke i cilësuar  këto qëndrime  si sjellje diskriminuese ndaj përfaqësuesve të këtyre minoriteteve. KSHH, duke mos i njohur nga afër këto raste dhe duke mos paragjykuar asnjë nga palët, u rekomandoi përfaqësuesve të këtyre minoriteteve të ndjekin rrugët ligjore për të bërë kallzim penal duke denoncuar  këto raste në organin e prokurorisë, si edhe pranë organizatave që mbrojnë të drejtat e njeriut.

                        Në mbështetje të shqetësimit të ngritur nga përfaqësuesit e minoritetit maqedonas, KSHH u rekomandoi autoriteteve përkatëse shtetërore në nivel vendor të nxisin pjesëmarrjen më të gjerë të minoritetit maqedonas në aktivitetet politike, ekonomike dhe shoqërore.

Të pranishmit theksuan mungesën e statistikave zyrtare të sakta në lidhje me numrin e këtyre minoriteteve dhe komuniteteve në Qarkun e Korçës. Nga pjesëmarrësit u theksua se të dhënat zyrtare statistikore të sakta do të shërbejnë më pas për përcaktimin e politikave dhe përmbushjen e detyrimeve nga ana e shtetit shqiptar për një respektim më të mirë të të drejtave të minoriteteve dhe komuniteteve në këtë qark.

Në përfundim të tryezës, KSHH-ja i rekomandoi autoritëve qëndrore dhe vendore që t’i kushtojnë më shumë vëmendje minoritetit rom dhe komunitetit egjyptian, duhet këmbëngulur në luftën kundër paragjykimeve diskriminuese ndaj individëve që u përkasin këtyre komuniteteve.

            Kjo tryezë sensibilizuese e KSHH-së përmbushi objektivat e saj si edhe u vlerësua pozitivisht nga të gjithë pjesëmarrësit.