|
Mė
shumė pėrkujdesje, humanizėm dhe trajtim profesional tė
tė sėmurėve me HIV/SIDA
Tiranė, mė 11
Shkurt 2004
Gjatė viteve tė fundit shoqėria
shqiptare po pėrballet me njė sėmundje tė rėndė dhe me
pasoja tė shumta siē ėshtė virusi HIV dhe ai i SIDAs.
Pėr fat tė keq numri i shtetasve shqiptarė tė infektuar
nga kėto viruse ėshtė nė rritje. Kjo situatė duhet tė
shqetėsojė seriozisht shtetin dhe gjithė shoqėrinė
shqiptare. Ėshtė fjala pėr masa mė tė efektshme
parandaluese dhe pėr njė sensibilizim mė tė madh tė
shoqėrisė nė tėrėsi, duke filluar nga familja, shkolla,
shtresat e ndryshme tė shoqėrisė, veēanėrisht nė zonat
ku informimi i njerėzve ėshtė i pakėt ose pothuajse
mungon. Gjithashtu, fjala ėshtė pėr njė trajtim mė
human dhe pėrkujdesje njerėzore pėr tė sėmurėt me HIV/SIDA
dhe familjarėt e tyre.
Komiteti Shqiptar i Helsinkit shpreh
publikisht shqetėsimin e tij rreth disa shkrimeve nė
median e shkruar ditėt e fundit ku objekt shkrimi kanė
qėnė raste tė tė sėmurėve me kėtė virus. Problemet qė
trajtohen nė kėto shkrime janė nė fakt tė njė rėndėsie
tė veēantė dhe qė duhet tė tėrheqin sidomos vėmendjen e
organeve pėrkatėse shtetėrore. Nė kėtė drejtim, ne
pajtohemi plotėsisht me shqetėsimin e ngritur nga media
pėr tė sensibilizuar publikun pėr njė kujdes mė tė
madh ndaj tė sėmurėve dhe familjarėve tė tyre.
Nga ana tjetėr, Komiteti Shqiptar i
Helsinkit terheq vėmendjen tek domosdoshmėria e
ruajtjes sė sekretit profesional. Ėshtė e vėrtetė qė
media nė shkrimet e saj nuk pėrmend emra personash tė
infektuar nga virusi HIV/ SIDA, por ajo jep tė dhėnat
tė tjera tė hollėsishme qė krijojnė tė gjitha mundėsitė,
tė paktėn pėr njė rreth njerėzish, tė identifikojnė
personat dhe rrethin familjar tė tyre.
Lidhur me kėtė problem, Komiteti
Shqiptar i Helsinkit e shikon tė nevojshme tė sjellė
nė vėmendje tė personelit shėndetėsor dhe atij qė duhet
tė kujdeset pėr tė sėmurėt, nenin 18 tė ligjit Nr.
8689, datė 16-11-2000 Pėr parandalimin e pėrhapjes sė
infeksionit HIV/AIDS nė Republikėn e Shqipėrisė, ku
thuhet: Personeli i laboratorit qė kryen ekzaminimin
nuk ka tė drejtė tu tregojė rezultatin pozitiv tė
infektuarit me HIV, ose tė afėrmve tė tij. Kjo duhet
tė bėhet vetėm nga persona tė autorizuar me ligj. Nė po
kėtė ligj, theksohet se vetėm sipas pėlqimit tė personit
tė infektuar, ky rezultat u komunikohet personave tė
tjerė qė ai dėshiron. Legjislacioni e parashikon qartė
se ky informacion ėshtė absolutisht i ndaluar ti jepet
tė afėrmve dhe aq mė tepėr medias.
Dhėnia e informacioneve tė tilla
medias ose njerėzve tė tjerė ėshtė nė kundėrshtim
flagrant me nenet 9 tė ligjit Pėr parandalimin e
pėrhapjes sė infeksionit HIV/AIDS nė Republikėn e
Shqipėrisė, dhe dėnohet sipas kodit penal i cili nė
nenin 121 tė tij sanksionon se Pėrhapja e njė sekreti
qė i pėrket jetės private tė njė personi nga ai qė e
siguron atė pėr shkak tė detyrės ose profesionit dėnohet
me burgim deri nė njė vit, ndėrsa kur bėhet me qėllim
fitimi ose pėr tė dėmtuar njė person tjetėr, dėnohet
deri nė dy vjet.
Nga informacionet dhe kontaktet qė
Komiteti Shqiptar i Helsinkit ka patur me tė sėmurė tė
tillė, vėren se ende shteti nuk ka zbatuar detyrimet
ligjore ndaj tė sėmurėve me HIV/SIDA dhe se kėta tė
fundit detyrohet tė sigurojnė vetė me mundėsitė e tyre
financiare barnat e nevojshme tė cilat janė
jashtėzakonisht tė kushtueshme dhe tė pamundura pėr tu
siguruar nė tregun shqiptar.
Duke marrė shkas pėr sa u tha mė
sipėr:
1. KSHH nėpėrmjet kėsaj deklarate u
bėn thirrje organeve pėrkatėse shtetėrore qė nė zbatim
tė ligjit konkretisht tė nenit 11 i kėtij ligji, ku
thuhet se: Shteti siguron ēdo lloj kujdesi shėndetėsor,
barnat pėr mjekim ambulator ose nė spital, si edhe
transportin falas pėr tė pėrcaktuar nevojat e kujdesit
mjekėsor pėr qytetarėt shqiptarė tė sėmurė me
HIV/AIDS. tė fillojė sa mė shpejt sigurimin falas
tė barnave.
2. Komiteti Shqiptar i Helsinkit i
bėn apel personelit shėndetėsor pėr njė trajtim mė human
dhe profesional tė tė sėmurėve me HIV/SIDA.
3. KSHH i sugjeron medias sė shkruar
dhe asaj elektronike qė nė raste tė tilla, si edhe nė tė
gjitha rastet qė kanė tė bėjnė me jetėn private tė
shtetasve tė tregohet e kujdesshme, jo vetėm se nxjerrja
e tė dhėnave mund tė cėnojė dinjitetin e personit, por
mund tė shoqėrohet edhe me pasoja tė tjera tė dėmshme
pėr tė sėmurėt dhe familjarėt e tyre.
4. Komiteti Shqiptar i Helsinkit i
bėn apel medias shqiptare tė informojė dhe
sensibilizojė mė mirė publikun pėr tė parandalimin e
kėsaj sėmundje dhe tė respektojė privatėsinė e tė
sėmurėve.
5. Komiteti Shqiptar i Helsinkit i
bėn apel nė mėnyrė tė veēantė institucioneve arsimore,
edukatorėve edhe shoqėrisė civile shqiptare qė vepron nė
kėtė fushė tė rrisė vėmendjen ndaj kėtij grupi
njerėzisht dhe tė rrisė ndjesinė qytetare pėr njė
trajtim mė human dhe profesional tė sėmurėve me HIV/SIDA,
|