KSHH

TEL/FAX

++355(4)233671

Misioni I KSHH-së

Misioni kryesor I KSHH-së është vëzhgimi I respektimit të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe reagimi për rivënien e tyre në vend, sensibilizimi I shtetasve mbi mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të tyre; përmirësimi I legjislacionit dhe praktikës për zbatimin e ligjit nëpërmjet oponencave dhe rekomandimeve si në fazën e draftimit të tyre, ashtu edhe gjatë zbatimit të tyre.

Të respektohet e drejta e privatësisë

02.11.2004

Komiteti Shqiptar i Helsinkit, pasi u njoh me projekt-ligjin për një ndryshim në ligjin Nr. 9062, datë 08.05.2003 “Kodi i Familjes i Republikës së Shqipërisë” e shikon të nevojshme të deklarojë:         

Në nenin 19 të Kodit të Familjes bëhet fjalë për detyrimin e personit që kërkon shpalljen e martesës, t’i paraqesë nëpunësit të gjendjes civile, veç çertifikatave të lindjes të të dy bashkëshortëve, të ardhshëm, edhe çdo dokument tjetër që është i nevojshëm dhe provon se nuk ekzistojnë pengesa për lidhjen e martesës.

Në projekt-ligjin e mësipërm, kërkesat e nenit 19 të Kodit të Familjes barazohen me  dokumentat mjekësore që duhet të paraqesin personat që kërkojnë shpalljen e martesës me të cilat do të vërtetohet nëse ata janë ose jo të sëmurë me HIV/AIDS dhe me Talesemi (sëmundje e gjakut).

KSHH, edhe pse ka parasysh qëllimin e mirë të hartuesve të këtij projekti, mendon se në rastin konkret do të ishin efektive dhe parandaluese masat me karakter sensibilizues dhe informues, dhe jo mjetet e detyrimit ligjor. Në këtë drejtim, KSHH ka parasysh kushtet e vendit tonë si edhe shkallën e emancipimit shoqëror që lë mjaft për të dëshiruar. Nëpunësi i gjendjes civile nuk ka të drejtë të njihet me intimitetet ose gjendjen  shëndetësore të personave që kërkojnë të lidhin martesë, me përjashtim të rasteve që përcakton neni 12 i Kodit të Familjes i cili ndalon lidhjen e martesës të personave që vuajnë nga sëmundje të rënda psikike ose me zhvillim mendor të metë që i bën ata të paaftë të kuptojnë qëllimin e martesës.

KSHH mendon se kjo kërkesë e projekt-ligjit bie ndesh me nenin 8 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut si edhe nenin 35 të Kushtetutës së republikës së Shqipërisë.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, shqyrtimit të çështjeve që kanë të bëjnë me respektimin e së drejtës së privatësisë i ka kushtuar vëmendje të veçantë. Në disa vendime të saj, ajo ka theksuar se detyrimi i shtetit për të mbrojtur të dhënat personale përfshin edhe sekretin mjekësor. Në këtë drejtim, do të mjaftonte të përmendim dy vendimet dhe një raport të kësaj gjykate: Vendimin e “Z” kundër Finlandës të datës 15.02.1997, raportin “Costello-Roberts” kundër Britanisë së Madhe , datë 25.05.2000, si edhe vendimin e “X” kundër Austrisë, datë 13.12.1979. Në to përkatësisht theksohet se: “mbrojtja e të dhënave mjekësore ka rëndësi themelore për ushtrimin e së drejtës së respektimit të jetës private dhe familjare”. Vendimi i referohet dokumentacionit për mbrojtjen e virusit HIV. Ruajtja e informacionit mjekësor “përbën një parim të rëndësishëm të sistemeve juridike të shteteve të Konventës” se “sulmi ndaj integritetit fizik kundër vullnetit të të interesuarit edhe në rastin kur është minimal, duhet konsideruar si ndërhyrje”. Si shembull përmendet “kurimi i detyrueshëm i personit të privuar nga liria, nënshtrimi ndaj analizave që shkaktojnë nevojën e marrjes së gjakut”, etj, (shih “Rreth Konventës Evropiane” përkthim shqip, viti 2003, fq. 249 me autor Marek Antoni Nowicki)

Janë pikërisht arsyet e përmendura më sipër, që KSHH i kërkon Kuvendit të Shqipërisë të mos e miratojë projekt-ligjin e mësipërm.