KSHH

TEL/FAX

++355(4)233671

Misioni I KSHH-së

Misioni kryesor I KSHH-së është vëzhgimi I respektimit të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe reagimi për rivënien e tyre në vend, sensibilizimi I shtetasve mbi mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të tyre; përmirësimi I legjislacionit dhe praktikës për zbatimin e ligjit nëpërmjet oponencave dhe rekomandimeve si në fazën e draftimit të tyre, ashtu edhe gjatë zbatimit të tyre.

KONFERENCE PER SHTYP

Lidhur me ecurinë e reformës zgjedhore në Shqipëri

Tiranë, më 20 shtator 2004

Hotel GRAND  

Komiteti Shqiptar i Helsinkit ka ndjekur dhe vazhdon të ndjekë me vëmendje të veçantë përgatitjet për zgjedhjet e ardhshme parlamentare dhe kryesisht ato që kanë të bëjnë me përmirësimet në Kodin Zgjedhor.

Komiteti Shqiptar i Helsinkit, si një organizatë jo-qeveritare që ka monitoruar thuajse të gjitha zgjedhjet e zhvilluara në vendin tonë shpreh keqardhjen dhe shqetësimin e tij për vonesën e theksuar dhe të pajustifikueshme lidhur me ndryshimet që duhet t’i bëhen Kodit Zgjedhor në bazë të rekomandimeve të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venecias.

Deri më sot, në këtë drejtim nuk është arritur ndonjë rezultat konkret, kur dihet se sipas rekomandimeve të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venecias është e nevojshme të rishikohen apo të riformulohen rreth 84 nene të Kodit Zgjedhor ose afërsisht 46% të krejt dispozitave të këtij Kodi.

Për Komitetin Shqiptar të Helsinkit dy janë çështjet kryesore që e shqetësojnë atë:

Së pari, përgatitja e saktë dhe e plotë e Listës së Zgjedhësve, për të garantuar ushtrimin e të drejtës së votës, si një e drejtë themelore. Për këtë nuk mjafton vetëm vullneti politik për konsensues, por kërkohet ndërtimi i një kodi zgjedhor që të mbyllë shtigjet e çdo manipulimi dhe të ngjallë besimin jo vetëm të subjekteve zgjedhore, por edhe të çdo zgjedhësi. 

Sipas nenit 55 të Kodit Zgjedhor në fuqi, zyrat e gjendjes civile, jo më vonë se 7 muaj para mbarimit të mandatit të Kuvendit (d.m.th. qysh në muajin Nëntor 2004) duhet të fillojnë punën për hartimin e listave paraprake. Por që të fillosh këtë, duhet të plotësohen dhe saktësohen të gjitha defektet dhe mungesat e vërtetuara në zgjedhjet e 12 Tetorit 2003.

Së dyti, krijimi i komisioneve zgjedhore të pavarura, të paanshme dhe jo partiake që të zbatojnë vetëm ligjin.

Sipas rekomandimeve të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venecias, jo më vonë se 180 ditë para zgjedhjeve (d.m.th. deri në muajin Dhjetor 2004) Komisioni Qëndror i Zgjedhjeve duhet të ketë trajnuar të gjithë anëtarët e komisioneve të zgjedhjeve (KZZ, KZQV, KQV), të ketë bërë testimin e tyre dhe në përfundim t’i ketë pajisur ata me çertifikatën përkatëse që do të vërtetojë aftësinë e tyre për të kryer këtë detyrë.

Që të realizohet ky rekomandim, propozimet ose përzgjedhja e anëtarëve të komisioneve të mësipërme duhet të përfundojë brenda muajit Nëntor 2004.

Duke patur parasysh efikasitetin e Komisionit të veçantë dy-palësh parlamentar për reformën zgjedhore dhe faktin se mandati i këtij Komisioni përfundon në 5 Tetor 2004, vihet në pikëpyetje jo vetëm hartimi dhe miratimi në kohën e duhur i projekt-ndryshimeve të Kodit Zgjedhor, por edhe cilësia në aspektin profesional ligjor dhe kushtetues të tij.

Para se projekti i ndryshimeve të Kodit Zgjedhor të miratohet nga Kuvendi, KSHH-ja sugjeron që projekti i ndryshimeve të publikohet duke lënë një afat qoftë edhe të shkurtër për vërejtje dhe sugjerime, për diskutimin e tij në rrethe të gjera të specialistëve, në median e shkruar dhe atë elektronike. Në të kundërtën mund të përsëritej përvoja negative e procedurës që u ndoq në miratimin e Kodit Zgjedhor të vitit 2003 dhe që u lejuan defekte të rëndësishme, madje edhe dispozita antikushtetuese.

Komuniteti Ndërkombëtar është shprehur qartë e prerë që zgjedhjet e ardhshme parlamentare janë një test për integrimin e shqipërisë në strukturat euro-atlantike.

Me këtë rast, Komiteti Shqiptar i Helsinkit e shikon të nevojshme t’u bëjë thirrje të gjitha forcave politike dhe Qeverisë që të vlerësojnë seriozisht situatën e krijuar.